سعدالله خان آزاده نمینی

وی در سال 1298 شمسی مدیر دبستان پسرانة چهار کلاسی در نمین گردید و در این دبستان به تدریس برای کودکان و نوجوانان این شهر مشغول شد و در این مدرسه شاگردان زیادی تربیت نمود. از جمله شاگردان ایشان سلطان علی‌خان اسبقی، آقای نصیری و خانم آرام مجیدی بودند.

در سال 1312 شمسی او به علت علاقه‌ای که به مشاغل نظامی داشت، به ارتش ملحق شد و بعد از طی دوره‌ای به سپاه آذربایجان (به فرماندهی تیمسار شاه‌بختی) پیوسته و با درجة ستوانی بعنوان رییس دفتر ستاد سپاه آذربایجان مشغول انجام وظیفه شد.

وی بعد از چند سال خدمت در نمین، به اردبیل منتقل شد و در همانجا، با خانم «زرّین‌تاج» دختر افتخار العلمای اردبیلی[1] ازدواج نمود. سعدالله‌خان بعدها سه همسر رسمی دیگر نیز اختیار کرد که حاصل ازدواج آنها 7 پسر و 4 دختر بود. او به تربیت فرزندانش اهتمام زیادی نشان می‌داد و با وجود اینکه دارای 11 فرزند بود، همة آنها دارای تحصیلات دانشگاهی هستند. حمیدخان آزاده یکی از فرزندان ایشان می‌باشد که فردی فرهنگی، متعهد و علاقمند به دانش و علم بوده و در آبادان به تدریس اشتغال داشته‌ و شهید جهان‌آرا یکی از شاگردان او در آبادان بوده است.

سعدالله‌خان شخصی درستکار و دلسوز بود و در طول دوران خدمتش به حق و حقوق کسی دست نبرده و اجازه نمی‌داد هیچکس به حقوق دیگران تجاوز نماید. او با جان و مال خویش در خدمت مردم بود و همیشه به فرزندانش سفارش می‌کرد تا جایی که می‌توانند به مردم خدمت نمایند و اگر توان آن را نداشتند، حداقل ظلم و خطائی در حق مردم انجام ندهند.

 در شهریورماه سال 1320 شمسی (دو ماه بعد از حمله متفقین به ایران) ارتش منحل ‌شد و با انحلال ارتش، او نیز بیکار ‌گردید. در سال 1321 با تشکیل ژاندارمری (امنیه) به آنها پیوسته و بعنوان فرمانده گروهان ژاندارمری اهر انتخاب، و برای خدمت به منطقة اهر اعزام ‌شد. وی پس از دو سال خدمت در اهر، به فرماندهی میانه منصوب، و به آنجا اعزام گردید. هنگامی‌که وی در سمت فرمانده ژاندارمری میانه مشغول خدمت بود، جریان فرقة دمکرات آذربایجان پیش آمد. او به وسیله آن فرقه دستگیر و خلع لباس گردید. در بهمن ماه سال 1324 شمسی بعد از پایان حکومت فرقه دمکرات، او به تهران رفت و خودش را به  ارتش معرفی نمود. مدتی در تهران بود و سپس در سال 1325 او را به اصفهان منتقل نمودند. وی مدت چهار سال در اصفهان مشغول خدمت بود تا اینکه در سال 1329 شمسی به اهواز رفته و در آنجا مشغول خدمت گردید. در سال 1332، او عازم آبادان شد و مدت سه سال نیز در این شهر به  خدمت پرداخت و سرانجام در سال 1335 شمسی با درجه سرهنگی از خدمت بازنشسته شد. بعد از بازنشستگی دو سال در آبادان ماند و سرانجام در سال 1337 به  مسقط الرأس خود شهر نمین آمده و در آنجا ساکن گردید.

از سعداله خان چند کتاب و دفتر خاطرات باقی مانده که هنوز به چاپ نرسیده است. یکی از دفترها در دست فرزندان او در نمین موجود است و دفتر دیگر بنام «سرگذشت من» در دست فرزند دیگرش در اهواز می‌باشد.

از کارهای عام المنفعه ایشان، اهدای خانه و زمین شخصی برای احداث اولین تأسیسات و ساختمان هلال احمر شهر نمین می‌باشد که در همان مکان ساختمان هلال احمر احداث گردیده است.

 او تا اواخر عمر خویش در نمین ساکن بود و در تاریخ 23/11/1359 شمسی به رحمت ایزدی رفت و در آرامستان نمین آرمید. روحش شاد باد.

 

 

 


1- آیت الله حاج سیدابراهیم افتخارالعلمای اردبیلی در سال 1240 یا 1250 شمسی در خلخال متولد شد و در اردبیل ساکن بوده و به تدریس علوم دینی، فقه و فلسفه می‌پرداخت. شاگردان زیادی را تعلیم داده و شخصی دیندار، راستگو و نصیحت‌گرا بوده و لقب افتخارالعلمایی  در دوره قاجار به نامبرده اعطاء گردیده است. وی در سال 1323 شمسی دار فانی را وداع کرده است.

/ 1 نظر / 4 بازدید
محمد فولادی

قوام پسر علیخان پدر بزرگ بنده و برادر سعدالله خان بود. با سپاس