مسجد جامع نمین قدیمیترین مسجد از دوران گذشته در این منطقه است بانی آن خانم خیر و نیکوکاری بنام فرخنده خانم می باشد که این خانم دختر عباس میرزای قاجار و عیال مرحوم میر کاظم خان بوده که در نمین زندگی می کرد تاریخ احداث آن سال ۱۲۷۶ ه.ق بوده که از احداث آن ۱۵۲ سال می گذارد .
مسجد جامع در شمال شرقی میدان اصلی شهر واقع شده در ورودی آن با ارتفاع دو متر از سطح زمین قرار دارد که دارای پله های سنگی بوده که بعد از آنها به در مسجد می رسد و ازآنجاوارد دهلیز شده که محل درآوردن کفش ها می باشد درب ورودی بصورت در آیگاه می باشد سقف دهیلیز از تیرهای جنگلی چوبی بوده که به طور پیوسته در کنار هم قرار گرفته است بالای دهلیز شبستان مسجد قرار دارد که کحل حضور بانوان می باشد برای وارد شدن به این قسمت شیستان از درب قسمت غربی استفاده می شد مسجد دارای یک مناره ی آجری بلند است که آجر چینی آن به شکل منظم و نقشه دار و طرح ان به صورت آجرهای ایستاده و خوابیده پایین تا انتهای مناره ساخته شده است که مناره برای گفتن اذان و مناجات استفاده می شد تا اینکه اختراع بلندگو و نصب آن در مناره دیگر مناره ها برای گفتن اذان و مناجات مورد استفاده قرار نگرفت درب ورود به مناره ار داخل شبسان بود که با طی چندین پله به بالا ی مناره می رسید پایین مناره در کف زمین یک دور سنگ چینی شده بود بر روی سنگ الوار چوبی چهار تراشی که مدور شده بود قرار داده بودند آجرها روی الوار چوبی با ملات تا بالای مناره با خشت های پخته آجر ساخته شده بود نوع سازه این مسجد که با مصالح خشت و آجر ساخته شده از شیوه رازی تبعیت کرده معمولا در معماری قدیم در منطقه برای حفاظت و نگهداری ساختمان د رمقابل عوامل جوی قسمت بیرونی بنا از خشت پخته و قسمت داخلی آن را از خشت خام می ساختند بعد از درب ورودی که وارد دهلیز می شدی از داخل دهلیز نیز یک در ورودی به داخل مسحد باز می شد که قلا جوبی بوده بعدا به در فلزی تبدیل شده است وقنی از درب به داخل صحن مسجد وارد می شدی ستونهای چوبی با ارتفاع بلندی جلب نظر می کرد این ستونهای بلند به تعداد ۸ عدد بود ستونها بر روی سنگ های چهار گوشی قرمز رنگی به حجاری شده بودند قرار داشت


سر ستون های کنده کاری شده که به صورت طراحی های جالب م یباشند در بالای ستون ها قرار گرفته اند تیر های اصلی سقف مسجد که کار خرپا را انجام می داد تیرهای فرع یرا نگه می داشت تیرهای اصلی موازی با دیوار دهلیز که سقف را نگه می ئداشت این تیر ها چهار عدد بودند که یک سر آنها بر روی دیوار پنجره و سر دیگر انها بروی دیوار پشت مسجد قرار گرفته بود دو تا ستون با سر ستون ان که خر پا را نگه می داشت برروی تیر های اصلی تیر های فرع یبه فاصله کمی حدوده ۴۰ سانتی متر موازی با دیوار های سمت پنجره جنوب مسجد قرار داده بودند روی تیرهای چوبی فرعی تخته چیده شده بود و روی تخته ها را با ریختن ملات مخصوصی و نوعی گیاه سرخس پوشانیده بودند و تمامی روی بام مسجد را با کاه گل به صورت گسنرده مالیده بودند بد ها که نصب شیروانی و گالوانیزه متداول شد با همت اهالی و هیئت امنای مسجد سقف گلی جای خود را به سقف شیروانی داد و به این ترتیب با نصب شیروانی مشکلات برف روبی هم حل شد پنجره های مسجد نباید این پنجره ها که چهار عدد می باشند به صورت ارسی ساخته شده بودند که در موقع گرم شدن هوا با بالا بردن دریچه انها از پایین به بالا باز می شندند تا هوای تازه وارد مسجد شود ورودی ارسی ها با گل میخ ها و چفته ی مناسبی تعبیه شده بودند قسمت بالای پنجره که به چها چوب وصل شده ثابت بود قسمت پایینی که دو یا سه تا بود متحرک بودن قسمت متحرک را به بالا حرکت می داند قسمت بالا فضای بیشتری داشت این نوع پنجره در موقع باز شده هیچ فضا و مکانی را اشغال نمی کرد بالای پنجره قوسی شکل بود که شکل آن مانند بیشتر مساجد ایران منهنی هلالی شکل آسمانه محراب مسجد درست در وسط قرار داشت که دو تا پنجره در سمت راست و دوتای دیگر در سمت چپ آن بودند از لحاظ ابعاد و اندازه پنجره های نزدیک به محراب بزرگتر از پنجره های کناری بودند دیوار های که پنجره در آن نصب شده بودند خیلی قطور بودند جلوی پنجره در صحن سکوی با ارتفاع کم وجود داشت که در مواقع تجمع زیاد جمعیت کودکان جهت نشستن از ان سکو ها استفتده می کردند این نوع مساجد که پنجره های آن در دو طرف قوس کور قرار گرفته اند به مساجد ایوانه مشهورند دیوار پشتی مسجد در سمت شمال قرار داشت جلوی این دیوار با فاصله حدود پنج متر ستون های چوبی بودند این ستون ها سقف قسمت شبستان را نگه می داشتند زیر شبستان ها فضای خالی برای قرار گرفتن محل چای خانه ،طبل ،علم،وغیره استفاده می شد این مکان ها دو قسمت بودند که یکی در سمت شرق و دیگری در سمت غرب وسط آن روبرو با محراب مسجد به شکل منحنی هلالی ساخته بودند زیر شبستان در کف صحن مسجد به اندازه یک یا بلندتر بود در روی ستون های کوتاه پنجره های مشبک بود .
منبع : نشریه دانشگاه پردیس نمین




:: برچسب‌ها: مسجد جامع نمین, تاریخی
ن : سولماز
ت : ۱٢ شهریور ۱۳۸٩
نظرات ()
 
 

پیچک