اینکه در ازمنه قدیم این منطقه وروستاهای پیله رود چه نامی داشته و از چه تاریخ با این نام معروفیت پیدا کرده است٬بسیار جستجو کردم ولی سندی بدست نیاوردم.
در بعضی از لغت نامه ها به مطالبی جزئی و اندک در این خصوص برخوردم وچند روایت نیز در این موردوجود دارد که چندان قابل اعتماد نبوده و مستند به سند نمیباشد
لذا عبارات و روایات رایج بین اهالی پیله رود ٬ درمورد پیله رود را برای دوستدارانش بیان میکنــــــــــم.
http://nedayepilerood.blogfa.com


عده ای بر این باورند که در این منطقه پهلوان و سرداری که بر این قلمرو حاکم بوده و در جایی بنام " قلعه زنگی" که مشرف بر رودخانه است سکونت داشته است که فردی باهیکلی تنومند وصورتـــی چاق٬ پلک و ابروانی ضخیم و با چشمانی درشت بوده بطوریکه پیله چشمان و ابروانش (افتادگی و ورم پوست بالای چشم و پلک بالایی که مژه آن زیاد بوده )سنگینی کرده وبصورتش میریخته که آنها را به
وسیله گیره هایی بالا نگه میداشته وچون بر همه روستاهای اطراف پیله رود صدارت داشته با اشاره به ظاهر وی منطقه سکونتش را بدین نام خوانده اند  که در لغت نامه هم پیله بمعنی چشم و پلک چشم آمده است .
گــرچه پیله چشم بر هم میزنی   در سفینه خفته ای ره میــکنی      "مولوی"
با آنکه مردان قدیم نسبت به حال درشت اندام و بزرگ بوده اند ولی قبول کردن این فرضیه برای عموم کمی اغراق و دور از حقیقت بنظر میرسد.
*بعضی از اهالی نیز که از اجداد خود شنیده اند بر این باورند که گذشتگانشان در کنار این رود خانــه بخاطر وجود آب مسکن گزیده و بدلیل اینکه منطقه ای جنگلی و پر از درختان توت بوده است به پرورش کرم ابریشم اشتغال داشته و از این طریق امرار معاش مینموده اند وبهمان خاطـــــر به این منـــطقه پیله رود گفته میشود     (محل پرورش کرم ابریشم و تهیه ابریشم)این در حالیست که بنده آن منطقه را دیده و جز چند اصله انگشت شمار درخت توت نیافتم و از جنگل نقل شده جز در قسمت شرقی و نقاط شمالی پیله رود (اطراف فتح مقصود)آنهم در کناره وآنسوی مرز در سایر اراضی و باغات پیله رود چیزی مشاهده ننمودم که احتمال میرود اهالی در سالهــــای گذشته بخاطر دسترسی نداشتن به منابع سوختی برای تامین سوخت وساختمان از درختان جنگل استفاده کرده وبعلت قطع بی رویه از بین رفته وامروزه جز تعداد اندک در باغات٬وجود ندارد واگر کـم آبی منطقه را که در حال حاضر حاکم است در نظر بگیریم درخت توت از درختانی میباشد که به کـم آبی مقاوم بوده و میتواند سالها حیات وسر سبزی داشته باشد.
چرا در پیله رود امروزه مردم به کاشت درخت توت و پرورش کرم ابریشم تمایلی ندارند سوالیست که این باور را نیز در هاله ای از ابهام فرو میبرد.
*در ولایات گیلان و مازندران ٬پیله نامی از نامهای بزرگ بوده و برای نامیدن بزرگان طوایف و مـــردان صاحب نام از این کلمه استفاده میشده است که هنوز هم در بسیاری از نقاط شهری و روستایــی گیلان و مازندران رایج بوده و در تعاریف بزرگان استفاده میشود که در لغت نامه مرحوم دهـــــــخدانیز به این مسئله اشارتی شده است.احتمال اینکه مردانی از این بلاد در گذشته های دور بر این منطقه آمده و ساکن شده اند و با توجه به فرهنگ خودشان این محال و مکان سکونت خود را نیز گرامی داشته و پیله رود نامیده اند .بهرحال این هم تصوری دیگر بر وجه تسمیه این دیار است.  

*در لغت نامه ها اشاراتی شده به "پیله"بمعنی (صحرا و زمینی خشک و وسیع که در میان دو آب واقع شده باشد یعنی دو طرف آن دو رودخانه رفته باشد یا یک رودخانه دو شاخ شود و آن زمین را در میان در آیـــــــد.)  (بحالت جزیره در آید)
با توجه به کوهستانی بودن منطقه و وجود دره های زیاد در اطراف٬رودخانه هایی شکل گرفته ولی همه آنها بدون آب بوده ویا اینکه فقط آبهای فصلی در آنها جاری هستند و تنها رود خانـــــه بزرگ و قابل قبول رودخانه ای است که از وسط روستاها میگذرد و از کوههای اوچ دره و هفت چشمه سـرچشمه و تا رودخانه قره سو در نزدیکی اردبیل پیش میرود که آنهم در سالهای گذشته کمترین آب در فصول سال را داشته و به دلیل خشکسالیهای پی در پی میرود تا رودی همیشه خشک شود.
سایر رودها و دره های اطراف پیله رود را نیز بعلت بی آبی نمی توان رودخانه نامید و تنها رودخانه غیر از پیله رود که در مجاورت آن مشاهده شده و مسیری طولانی دارد رودخانه عنبران در شرق و رودخانه (قوری چای)درمجاورت پلاسلو و بادرلو در غرب پیله رود میباشد که آندو نیز به قره سو متصلند ودر مواقعــی از  سال آب در آنها جریان دارد و ابهامات وارده نمیگذارد تا زیاده بر این فرضیه  تکیه داشت.

*در مواردی "پیله" بمعنی گیل دیک (نام محلی وعام گلی است) آمده است . "گلــــی است ازانواع گل سرخ و به اندام کوچکتر از گل سرخ و در هر شاخه چندین گل باهم شکفد به رنگـــهای مختلف سفید و صورتی و سرخ دیده میشود .گلی است خوشبوی ٬گونه های بسیـــاری از آن در جنگلهای شمال و ارتفاعات فوقانی و در آذربایجان هست که گل زرد و گل دو روی وگل گنده از گونه های معروف و خوشبوی آن است و میوه ای سرخ و کوچکی دارد.
گیل دیک از نوع گیاهانی است که با تحمل کم آبی قادر به رشد بوده و باپراکنده شدن دانه های آن به سایر نقاط تکثیر شده و در مدت زمان کوتاهی به حد کافی رشد میکند .امروزه از میوه آن بعنوان رب در مصارف خوراکی و دارویی استفاده میشود و در بعضی مکانها ازمیوه آن بصورت خام نیز استفاده میشود . گیاه گیل دیک را در اکثر نقاط پیله رود و بخصوص در اطراف رودخانه براحتی میتوان یافت .
نکته اینجاست که آیا میشود منطقه ای را بخاطر داشتن این نوع گیاه پیله رود نامید در حالی که در مناطق کوهستانی و شمالی ایران براحتی یافت میشود و این با منطق سازگار نیست که این محال دلیل نامیدن شدنش گیاه گیل دیک باشد و این فقط در لغت چنین آمده است.

*بنقل از تعداد اندکی از سالمندان پیله رودی و مردانی از عنبران که معتقد و بیانگر دلیل دیگری بروجه تسمیه پیله رود هستند بنا به گفته آنها:
سه برادر بوده اند بنامهای (پیله آقا یا پیر آقا٬ عنبر آقا و جبرائیل که ازشمال آذربایجان (جمهـــوری آذربایجان امروزی) باتفاق خانواده به این محل آمده و هرکدام از آنها درکنار رودخانه ای و در مجاورت هم ساکن شده وآنجا را محل زندگی خود ساخته اند که بعدها با اتکا به نامهای خودشان محـــل  آباد شده را نامگذاری کرده اند.
محل زندگی برادر بزرگ پیله رود و محل اقامت برادر اوسط را عنبرآباد وعنبران و مکان برادر کوچک را جیــد نامیده اند ولی در این خصوص نیز هیچگونه مدرکی که دلالت بر قبول این فرضیه باشــــدوجود ندارد .هیچ نویسنده درکتابی ویا نوشته ای چیزی نیاورده واین روایت ممکن است فقط بـــه علت مجاورت این روستاها باشد .پیله رود خود منطقه ای بزرگ وعنبران منطقه ای بزرگتر از آنست
ولی جید روستای کوچکی است که این مسئله باعث برهم خوردن معادله میشود .باید از نظـــرترکیب جمعیتی دارای تعداد نفراتی نزدیک بهم باشند .
بهرحال هر نقل قول ویا عبارتی در خصوص نام این منطقه نیاز به تجسس ومطالعه بیشتری داردتا بتوان با استناد به آن  اعتبارو سندیتی برای شناختن پیله رود و این کلمه داشت .امید است که در آینده با درایت و موشکافیهای علاقمندان باین منطقه و علی الخصوص همکاری میراث فرهنگی بتوان جوابی قانع کننده برای سوال "چـــــرا پیله رود" یافت ودر اختیار علاقمندانبه تاریخ وتمدن کهن و پیله رودیهای با فرهنگ قرار داد.باید یادآور شد که در حال حاضر گزینه های ۱ و۲ در میان اهالی منطقه قوت بیشتری نسبت به  سایر گزینه های مطرح شده دارد که در "پیله رود و وجه تسمیه (۱) " نگاشته شده است.

 

 




:: برچسب‌ها: پیله رود و وجه تسمیه آن, وجه تسمیه
ن : سولماز پورنعمت پیله رود
ت : ۳۱ تیر ۱۳٩۱
نظرات ()
 
 

پیچک