شهرستان نمین

معرفی شهرستان نمین

تنوع تولید نان سنتی در نمین(مردم شناسی نمین)
ساعت ۱٠:٤٩ ‎ق.ظ روز ۱٥ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، تنوع تولید نان سنتی در نمین ، (مردم شناسی نمین) ، نان

امروزه نان را بیشتر از دکان نانوایی خریداری می کنند. هر چند که چه در شهر و چه در روستا خانواده هایی هستند که نان را در تنور خانگی می پزند و آن را به نانهای غیر خانگی ترجیح می دهند.

در شهر نمین انواع نان های غیر خانگی پخت می شود. یعنی لواش، سنگک ، بربری و نان روغنی و حتی نانهای سوخاری و رژیمی و سایر نانهای فانتزی. البته نوع اخیر در  یک نانوایی پخت می شود. انواع دیگر در نانوایی های پراکنده محلات.

در عنبران که در سالهای اخیر نام شهر را به دنبال خود یدک می کشد و شهر شده حدود دوازده نانوایی وجود دارد که سه تای آنها بربری پخت می کنند و مابقی لواش ، تعدادی از آنها ماشینی است و تعدادی دیگر به همان روش سنتی. در روستاهای حور و کاسر و فیشه نانوایی دکان نیز وجود داشت. در روستاهای یزن آباد و فتح مقصود امروزه نیز نان را بصورت خانگی تهیه می کنند. هر چند که آنها نیز وقتی گذرشان به شهرستان افتاد نان شهری می خرند. اسامی نانهای محلی .

1.      لواش lavas

2.      پنجه یئش panj yeis یا پنجه کش: نوعی نان ضخیم تر از لواش و کوچکتر از نان

3.   فطیر fatir : نان های روغنی را گویند. دو نوع است یکی ساده و دیگری مغزدار، نوع اخیر ایشلی فطیر isli fstir فطیر مغز دار گویند.

فطیر را معمولاً در مناسبت های خاص از جمله عید فطر، عید نوروز، و یا به عنوان نذری در محرّم و رمضان درست می کنند. همچنین جهت باران خواهی (طلب باران) خانواده ها پخته به مصلّی (محل باران خواهی) می برند و بین مردم پخش می کنند. همچنین اگر عزیزی از خانوادۀ راهی سفر به شهرهای دور باشد از آن پخته در کیف آن می گذارند تا با خود ببرد.

4.   نان ساجی: لواش مانند نازک و گرد است که بر روی ساج (صفحۀ فلزی محدّب که بر روی سه پایه گذاشته می شود)، تهیه می شود.

اسامی نان های محلی

انواع نان

در میان ترک زبان ها

در میان تالش زبان ها

لواش

لاواش lavas

لووش lavus

نان دستی

پنجه ییش panja yis

پنجه کش panja kes

نان روغنی

فطیر fatir

زرن zeren

نان ساجی

ساج چوره گی saj coragi

توردا tuvard

کلوچه

کولچه kulca

قرز qerz

5.      در فصل بهار از سبزی های کوهی و خمیر نانی موسوم به خیطاب (قطاب) xitab درست می کنند.

لواش را روانه پخت نمی کنند. به مقدار زیادی می پزند. امّا سایر نان های از دو سه روز یکبار پخت می کنند. در شهر نمین زنانی بودند که کارشان پخت نان در خانه های مردم به خصوص مرفه الحال بوده است. گروه نان پزها از سه نفر به نامهای چوره کچی corakci (نانوا)، وردنه چی vardana ci (زنی که وردنه می زد و چانۀ خمیر را پهن می کردم . کونده چی kundaci  (کسیکه خمیر را چانه چانه می کرد) شکل می گرفت. آنها در مقابل این کار مزد می گرفتند.

بعضی از مناسبت های پخت نان ذکر گردید، اما سایر مناسبت ها:

نانی که برای مراسم عروسی پخت می کنند و اکثراً لواش است. موسوم به توی چورگی toy coragi (نان عروسی) می باشد. نانوا در قبال پخت نان مزد می گیرد. بقیه کارها با همکاری و همیاری اقوام و همسایه گان صورت می گیرد.

همچنین پخت نان برای خیرات بصورت گروهی و تعاون می باشد.

بازماندگان متوفی مقداری آرد بین خانه ها پخش می کنند و زنان خانه ها از ان نان پخته به آنها تحویل می دهد و یا اینکه در خانه ای بصورت گروهی نان عزا و خیرات را پخت می کنند. به نانی که بدین مناسبت پخت می کنند.

یاس چوره ایی yas coragi (نان سوگواری و عزا) می گویند.

ناگفته نماند به نان بربری در نقاط مورد بررسی سومی somi می گویند.

بنابه گفته پیرمردان این نوع نان پس از آمدن ارتش شوروی  در زمان توده ای به منطقه رواج پیدا کرده و امروز نیز به همان نام یعنی سومی somi رایج است البته در نانوایی های مغازه ای و غیر خانگی.

امروزه انواع نان را از آرد گندم تهیه می کنند. در گذشته از آرد جو نیز نان می پختند بخصوص آنهایی که وضع اقتصادی مناسبی نداشتند از جو نان می پختند و یا آرد گندم و جو را مخلوط کرده، نان تهیه می کرده اند. امروزه تنها در شهر نمین یک نانوایی غیر خانگی نسبت به پخت نان جو اقدام می کند.

پخت نان در خانه از وظایف زنان است اما در مغازه های نانوایی این کار توسط مردان انجام می گیرد.

 

 منبع :http://tarikheardabil.blogfa.com