شهرستان نمین

معرفی شهرستان نمین

آذربایجان قان آغلیر
ساعت ٦:۳٥ ‎ب.ظ روز ٢٢ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی:

حیدر بابا، دنیا یالان دنیا دی،

سلیماندان، نوحدان قالان دنیا دی

اوغول دوغان، درده سالان دنیا دی

هر کیمسیه هر نه وئریب، الیبدی

افلاطوندان بیر قوری آد قالیبدی

حیدر بابا، یارــ یولداشلار دوندولر

بیرــ بیر منی چولده قویوب، چوندلر

چشمه لریم، چراغلاریم، سوندولر

یامان یئرده گون دوندی، آخشام اولدی

دنیا منه خرابه ­ی شام اولدی !

http://s3.picofile.com/file/7468847953/Mon_Aug_13_175040_2012.amr.html

پس لرزه های زلزله بالاخره به تلویزیون رسید


 
دیوار مردم جایی برای یادگاری نوشتن نیست
ساعت ۸:٠٠ ‎ب.ظ روز ٢۱ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: آذربایجان ، اردبیل

بعداز زدن وزنه فوق سنگین قهرمانان مازندران و اردبیل، روزنامه خبر ورزشی تیتری زد با عنوان (هرکول های پارسی) اگر ما اتحاد داریم باید هرکول های ایرانی زده می شد .

این تیتر باعث ناراحتی همه ی آذربایجانی ها و مازندرانی ها شده است .اگر این تیتر در وبلاگ ها یا سایت های شخصی بود ایراد انچنانی بر آن وارد نبود .

ولی تیتر در روزنامه ملی (خبرورزشی ) زده شده و این کاملا برنامه ریزی شده است .و مسئولان چشم بر این نبندند که اختلافات را همین ها دامن می زنند .

یاشاسین آذربایجانی - یاشاسین اردبیلی


 
دروغ های خبرگزاری ها از مراسم تجلیل از خبرنگاران شهرستان نمین
ساعت ٩:۱۸ ‎ق.ظ روز ٢٠ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، تجلیل از خبرنگاران ، خبرگزاری فارس ، حجت‌الاسلام علی رحیمی

به گزارش خبرگزاری فارس از اردبیل، حجت‌الاسلام علی رحیمی عصر امروز در آیین تجلیل از خبرنگاران نمین اظهار داشت(مراسم دقیقا ساعت 11صبح برگزار شد)

فرماندار شهرستان :مدیران دستگاه‌های اجرایی باید به درخواست‌های پوشش و تهیه خبری پاسخ مثبت دهند و خود را کنار نکشند(اصلا به هیچ عنوان از مدیران اجرایی حرفی به میان نیامد )

سیدتقی دریتیم فرماندار نمین ضمن اشاره به روز خبرنگار ،کار خبرنگاری را بزرگ و فرهنگی تلقی کرد .یک خبرنگار برای تهیه خبر مراحل زیادی را طی می کند خبری که یک آن از جلوی چشم ما می گذرد  خبرنگار زحمت های زیادی را می کشد تا این خبر به موقع و جامع و کامل در اختیار مردم قرار گیردو...(جالب بود اولا خبرگزاری فارس اصلا حضور نداشت دوما هر خبرگزاری برداشت خودش انعکاس داده )

برنامه در حاشیه جلسه ی هماهنگی برنامه های هفته دولت برگزار شد که این هم اشاره نشده .

دروغ بزرگی هم آورده شده که حیف نمی توان گفت (ارمود کالدیر یئمک اولمور هر سؤزو اجیب دئمک المور)

از این خبرنگاران باید سالی چندین بار  تجلیل به عمل بیایید

 از فرماندار محترم شهرستان نمین به خاطر برگزاری این مراسم  تشکر می کنم


 
تاریخچه بنیانگذاری مدارس منطقه نمین و وجه تسمیه و تغییر نام آنها در طول زمان
ساعت ۸:۱٧ ‎ب.ظ روز ۱۸ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، مدارس منطقه نمین ، وجه تسمیه ، تاریخی

سوابق اجتماعی ایجاد مدرسه در منطقه نمین :

نمین : حدود سال 1290 با وجود مکتب خانه های متعدّد در نمین به توصیه و همّت مرحوم سردار محترم[1] مؤسّسه ای به نام اشکولّا[2] تأسیس شد که توسّط معلّمین روسی به نامهای غلامعلی خان[3] و ایوب بگ و جمشید بگ ، زبان روسی تدریس می کردند .پس از مدّتی ، حدود پنج سال بعد مدرسه ی عنوان شده بنا به توصیه و همّت روشنفکران وقت نمین ، اشکولّای موجود به مدرسه نوین تبدیل شد و علاوه بر تدریس زبان روسی زبان فارسی را نیز معلّمین ایرانی زیر نظر زین العابدین ادیب ( از اردبیل ) و آقای مطلعی و میر محمّد علی ( هر دو از نمین ) و آقایان دهقانی و تقی زاده ( هر دو از تبریز ) تدریس می کردند. از دانش آموزان اوّلیّه آقای شهاب آذرتاش[4] ، روح ا... خان اسبقی و غلام رضا خان امیری ( از اردبیل ) بوده اند .

 منبع :http://tarikheardabil.blogfa.com


 
تله کابین فندوقلو- حیران
ساعت ٥:۱٧ ‎ب.ظ روز ۱٦ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی:


 
تله کابین فندوقلو - حیران
ساعت ٥:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱٦ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی:


 
تله کابین فندوقلو -حیران
ساعت ٥:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱٦ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی:


 
تنوع تولید نان سنتی در نمین(مردم شناسی نمین)
ساعت ۱٠:٤٩ ‎ق.ظ روز ۱٥ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، تنوع تولید نان سنتی در نمین ، (مردم شناسی نمین) ، نان

امروزه نان را بیشتر از دکان نانوایی خریداری می کنند. هر چند که چه در شهر و چه در روستا خانواده هایی هستند که نان را در تنور خانگی می پزند و آن را به نانهای غیر خانگی ترجیح می دهند.

در شهر نمین انواع نان های غیر خانگی پخت می شود. یعنی لواش، سنگک ، بربری و نان روغنی و حتی نانهای سوخاری و رژیمی و سایر نانهای فانتزی. البته نوع اخیر در  یک نانوایی پخت می شود. انواع دیگر در نانوایی های پراکنده محلات.

در عنبران که در سالهای اخیر نام شهر را به دنبال خود یدک می کشد و شهر شده حدود دوازده نانوایی وجود دارد که سه تای آنها بربری پخت می کنند و مابقی لواش ، تعدادی از آنها ماشینی است و تعدادی دیگر به همان روش سنتی. در روستاهای حور و کاسر و فیشه نانوایی دکان نیز وجود داشت. در روستاهای یزن آباد و فتح مقصود امروزه نیز نان را بصورت خانگی تهیه می کنند. هر چند که آنها نیز وقتی گذرشان به شهرستان افتاد نان شهری می خرند. اسامی نانهای محلی .

1.      لواش lavas

2.      پنجه یئش panj yeis یا پنجه کش: نوعی نان ضخیم تر از لواش و کوچکتر از نان

3.   فطیر fatir : نان های روغنی را گویند. دو نوع است یکی ساده و دیگری مغزدار، نوع اخیر ایشلی فطیر isli fstir فطیر مغز دار گویند.

فطیر را معمولاً در مناسبت های خاص از جمله عید فطر، عید نوروز، و یا به عنوان نذری در محرّم و رمضان درست می کنند. همچنین جهت باران خواهی (طلب باران) خانواده ها پخته به مصلّی (محل باران خواهی) می برند و بین مردم پخش می کنند. همچنین اگر عزیزی از خانوادۀ راهی سفر به شهرهای دور باشد از آن پخته در کیف آن می گذارند تا با خود ببرد.

4.   نان ساجی: لواش مانند نازک و گرد است که بر روی ساج (صفحۀ فلزی محدّب که بر روی سه پایه گذاشته می شود)، تهیه می شود.

اسامی نان های محلی

انواع نان

در میان ترک زبان ها

در میان تالش زبان ها

لواش

لاواش lavas

لووش lavus

نان دستی

پنجه ییش panja yis

پنجه کش panja kes

نان روغنی

فطیر fatir

زرن zeren

نان ساجی

ساج چوره گی saj coragi

توردا tuvard

کلوچه

کولچه kulca

قرز qerz

5.      در فصل بهار از سبزی های کوهی و خمیر نانی موسوم به خیطاب (قطاب) xitab درست می کنند.

لواش را روانه پخت نمی کنند. به مقدار زیادی می پزند. امّا سایر نان های از دو سه روز یکبار پخت می کنند. در شهر نمین زنانی بودند که کارشان پخت نان در خانه های مردم به خصوص مرفه الحال بوده است. گروه نان پزها از سه نفر به نامهای چوره کچی corakci (نانوا)، وردنه چی vardana ci (زنی که وردنه می زد و چانۀ خمیر را پهن می کردم . کونده چی kundaci  (کسیکه خمیر را چانه چانه می کرد) شکل می گرفت. آنها در مقابل این کار مزد می گرفتند.

بعضی از مناسبت های پخت نان ذکر گردید، اما سایر مناسبت ها:

نانی که برای مراسم عروسی پخت می کنند و اکثراً لواش است. موسوم به توی چورگی toy coragi (نان عروسی) می باشد. نانوا در قبال پخت نان مزد می گیرد. بقیه کارها با همکاری و همیاری اقوام و همسایه گان صورت می گیرد.

همچنین پخت نان برای خیرات بصورت گروهی و تعاون می باشد.

بازماندگان متوفی مقداری آرد بین خانه ها پخش می کنند و زنان خانه ها از ان نان پخته به آنها تحویل می دهد و یا اینکه در خانه ای بصورت گروهی نان عزا و خیرات را پخت می کنند. به نانی که بدین مناسبت پخت می کنند.

یاس چوره ایی yas coragi (نان سوگواری و عزا) می گویند.

ناگفته نماند به نان بربری در نقاط مورد بررسی سومی somi می گویند.

بنابه گفته پیرمردان این نوع نان پس از آمدن ارتش شوروی  در زمان توده ای به منطقه رواج پیدا کرده و امروز نیز به همان نام یعنی سومی somi رایج است البته در نانوایی های مغازه ای و غیر خانگی.

امروزه انواع نان را از آرد گندم تهیه می کنند. در گذشته از آرد جو نیز نان می پختند بخصوص آنهایی که وضع اقتصادی مناسبی نداشتند از جو نان می پختند و یا آرد گندم و جو را مخلوط کرده، نان تهیه می کرده اند. امروزه تنها در شهر نمین یک نانوایی غیر خانگی نسبت به پخت نان جو اقدام می کند.

پخت نان در خانه از وظایف زنان است اما در مغازه های نانوایی این کار توسط مردان انجام می گیرد.

 

 منبع :http://tarikheardabil.blogfa.com


 
بیزیم تاریخی شکیل لرتانددئیریللار
ساعت ۱۱:٤۱ ‎ق.ظ روز ۱٤ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، بابک
 
توی کارتی متنی
ساعت ٩:٥٧ ‎ق.ظ روز ۱۱ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: توی کارتی متنی ، شهرستان نمین

اولو تانری نین آدییلا

طبیعت اویانیر، بوتون جانلی‌‌لاری سئوینج جوشقوسونا غرق ائدیر، قورقود  آتانین سازینین هاواسی بو جوشقونو اوسته‌له‌ییر، یول وئرین، قورقود آتام بوی بویلاماق و سؤی سؤیله‌مک ایسته‌ییر، آخی بیزیم بئیرک‌له بانی چیچک ائولنیرلر.

کؤکو تاریخین درینلیک‌لرینه دایانان اوغوز ائلینین توی آدلانان بو گؤزل رسمی اوزره محبت و سئوگی عالمی‌نین سماسیندا ایکی اولدوزوموز باریشیر.

 

بگ:.....            گلین:......

اونا گؤره درین سایقی و صمیمیت له بو تؤرن‌ده اولماغینیزی  ایسته‌ییریک.

چاغ:

ایزلیک:

قوناقلیق:

*******

800x600

http://www.milmugan.blogfa.com/


 
گاهشماری و تقویم های کاربردی رایج در نمین
ساعت ٧:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱٠ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، گاهشماری ، تقویم های کاربردی

خزه ل آیی " xazal ayi "  ماه دوم پاییز یعنی آبانماه را گویند. برگ درختان می ریزد و مردم به جمع آوری برگ درختان می پردازند و آن را انبار می کنند تا در زمستان به سایر علوفه ها مخلوط کرده به دام هایشان بدهند.

- کلوز  kalvaz ،    هفده روز مانده از پاییز را «کلوز» گویند.

اعتقاد دارند اگر در این روز برف بیاید هوا سرد می شود و زمستان بطور رسمی آغاز می شود و اگر در این روز برف نیاید زمستان چندان سخت نخواهد بود. در این مورد می گویند:

کلوزده باغلادی، باغلادی kalvazda bagladi , bagladi          

یعنی اگر در «کلوز» برف آمد، آمد و راه ها را می بندد و رفت و آمد سخت می شود و اگر برف نیامد، چندان سخت نمی شود. عبور و مرور ادامه می یابد.

-  " بؤیوک چیله    boyok cila " (چلّه بزرگ) : چهل شبانه روز است. از اول دیماه آغاز و دهم بهمن پایان می یابد. اولین شب زمستان یا چلّه بزرگ را چلّه گئجسی cila gejasi یعنی شب چلْه گویند.

- " کیچیک چیله   kicik cila   "  (چلّه کوچک): بیست شبانه روز است، از دهم بهمن شروع می شود تا اخر آن ماه.

http://tarikheardabil.blogfa.com/post-275.aspx


 
دریاچه نئور
ساعت ٦:٤٧ ‎ب.ظ روز ۸ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، دریاچه نئور ، شهر اردبیل

دریاچه نئور دریاچه ای مابین شهر اردبیل و شهر خلخال در مرز بین استان اردبیل و استان گیلان است. این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا با مساحتی بالغ بر ۲۱۰ هکتار و عمق متوسط ۵ متر است

http://ardebilnews.blogfa.com/


 
آذربایجان خالق چالغی آلتلری
ساعت ۸:٠٤ ‎ب.ظ روز ٧ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، آذربایجان ، آذربایجان خالق چالغی آلتلری ، خالق چالغی

توپلایان: محمدرضا خیری فام

آذربایجاندا اوزاق کئچمیشلردین، چئشیدلی چالغی آلتلرین اولدوغونو بلگه لردن اؤیرنیریک. کلاسیکلرین یاپیتلاری، اورتا عصر موسیقیچیلرینین یازیلاری، رساملارین چکدیکلری مینیاتورلر، داش چکیدلری، یوردوموزو گزمیش سیاحلارین گونده لیکلری و موزئی کوللئکسیالاری واختی ایله آذربایجاندا 90- ا یاخین چالغی آلتین قوللا نیلماسینی گؤستریر.

"دده قورقود" کیتابیندا چالغی آلتلرینه دایر بیلگیلر وار. کیتابدا زورنا، قوپوز و ناغارا کیمی آلتلرین آدی چکیلمیشدیر. نیظامی، خاقانی، فوضولی و نسیمی کیمی سؤیچولریمیزین سؤیلرینده (شاعیرلریمیزین شعرلرینده) ده خالق چالغی آلتلرینین آدلاری چکیلمیش، مینیاتور مکتبی رساملارینین یاپیتلاریندا ایسه اونلارین گؤرونتولری وئریلمیشدیر. کلیبر شهرینین یاخینلیغینداکی ... کندینده اولان مزار داشلارینا تای آذربایجانین چئشیدلی بؤلگه لرینده داش اوزرینده قازیلمیش چالغی آلتلری گورونور.


 
خلخال کندلرینده دام باسدیرما
ساعت ٩:۳٢ ‎ق.ظ روز ٦ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، خلخال ، دام باسدیرما

یازان: عسگر علیائی کلیان (یاشیل - خلخال)

کاغیذکونان بولگه‌سی‌ 1358‌_ جی گونش ایلینه‌دک خلخال شهرینین ‌بئشینجی‌ حوزه‌سی ساییلیردی. بو بؤلگه  1358‌_‌جی ایلین‌ قیش فصلینده خلخال شهریندن آیریلیب میانا شهرینه باغلی اولدو. تاریخ بویو خلخال ایله کاغیذکونان بؤلگه‌لری‌ اورتاق بیر مدنیت‌له آذربایجانیمیزین مدنیت و فولکلورونون قورونوب ساخلانیلماسیندا دانیلماز پایی اولموشدور. ایندی کاغیذکونان بؤلگه‌سینین کندلرینده اؤزللیکله کلگان(کلیان) کندینده و خلخال شهرینین باشقا کندلرینده دام باسدیرما مراسیمی‌ طنطنه‌لی بیر مراسیم اولاراق خالقیمیزین بیرلیگینی ساخلاییب کولتورونو منیمسه‌میشدیر.

کئچمیش زامانلاردا و هابئله ایندی ده بو بؤلگه‌لرده بو مراسیم ان بؤیوک بیر مراسیم ساییلیر. کند ائولرینین اوستونو اؤرتوب باسدیرماق اوچون نئچه گون اؤنجه‌دن ائو یییه‌سی کندین بیر نئچه قودرتلی اورتا یاشلی و گنج کیشی‌لرینی چاغیریر و هابئله قوواق (قلمه، تبریزی) یا سویود آغاجلاریندان اولان تیرلری و آتمالاری دامین اوستونه داشیییب، اونلاری یئرلشدیررلر. اونون اوستونو بعضا ایسه تاختا و چوخلو آغاجلارین یاش قول بوداغیندان اله گلن چیرپی ایله‌ اؤرترلر.

منبع:ائل بیلیمی -ویژه استان اردبیل


 
شهریار
ساعت ۱٢:۱۸ ‎ب.ظ روز ٥ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهریار
 
شگفتیهای طبیعت نمین (آیا در نمین سیب تو سرخ خورده اید ؟)
ساعت ٧:٤٧ ‎ب.ظ روز ٢ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی:
سیب قرمز باغات پیله رود
 عکس باغات پیله رود(سولماز)
تنها یک سیب سرخ زیبا و اشتها آور باشد اما در حقیقت این سیب ویژه که Redlove نام دارد نه تنها دارای یک پوسته قرمز رنگ است بلکه درون آن نیز کاملا سرخ است.

به علاوه این سیب نسبت به سیبهای معمولی از آنتی اکسیدانها و مواد غذایی غنی تری برخوردار است. بنابراین برای تهیه کیک سیب با این میوه جدید می توان یک کیک سرخ رنگ را تصور کرد که به نظر می رسد با آب تمشک سیاه مخلوط شده باشد.

در تفاوت با سایر سیبها، Redlove حتی در مجاورت هوا نیز سیاه نمی شود و به این ترتیب برای تهیه سالاد بسیار مطلوب است.

براساس گزارش دیلی میل، یک شرکت انگلیسی به نام "ساتنز" حق فروش نهالهای این سیب را به قیمت دانه ای 95/24 پوند (30 یورو) دراختیار دارد و تاکنون هزار و 500 سفارش از کشاورزان محلی دریافت کرده است و20 سال مطالعات یک پرورش دهنده گیاهان در انگلیس به نام "مارکوس کوبرت" است که این سیب کاملا سرخ را از پیوند گونه های متمایز میوه ها و کاملا طبیعی به دست آورده است. در این سیب از تکنیکهای اصلاح ژنتیکی استفاده نشده است در حالی که اگر در اواخر تابستان در اطراف نمین  گشت گزاری داشته باشید می توانید این نوع  سیب را پیدا کنید بدون اینکه تحمل هزینه۳۰یورو و یا دردسر پژوهش  ۲۰ ساله داشته باشید متاسفانه این طبیعت بکر منطقه ما از یاد رفته و توجه نمی شود

http://tarikheardabil.blogfa.com


 
دعوت از وبلاگ نویسان شهرستان نمین
ساعت ٩:۳٠ ‎ق.ظ روز ٢ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، دعوت

سر نی در نینوا می ماند اگر زینب نبود    کربلا در کربلا می میاند اگر زینب نبود

یا زینب

 تو فرزندانت را در راه امامت هدیه کنی و شرط ازدواج با همسرت را همراهی با امام خود قرار دهی ! اما من در اندیشه زیستن برای دنیا و بودن و ماندن در همین عالم پست و ظواهر بی ارزشش باشم ؟
تو آیینه باشی و نتوان پدر را در تو دریابید ؟!
تو پیام رسان باشی و من از دیگران پیام طلب کنم ؟!
تو الگو باشی و من نمونه ی زیستنم را در غیر تو جستجو نمایم ؟
دبیرخانه دومین سوگواره وبلاگ نویسی اسوه صبر از تمامی وبلاگ نویسان زحمت کش این شهرستان دعوت می کند که در دومین سوگواره وبلاگ نویسی اسوه صبر با موضوع " حضرت زینب (س) " که در دو بخش پست محور و وبلاگ محور برگزار می شود شرکت نمایند که در این مورد ذکر چند نکته خالی از لطف نیست:
*** این مسابقه در دومین سال برگزاری خود به صورت استانی برگزار می شود و تنها وبلاگ نویسان استان اردبیل می توانند در این مسابقه شرکت کنند.http://osveyesabr.ir/


 
اسکندر نجفی سوها
ساعت ٥:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱ امرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: شهرستان نمین ، اسکندر نجفی سوها ، سخنور

http://najafinamin.blogfa.com/

اسکندر نجفی سوها «سخنور » در سال 1323 خورشیدی در روستای سوها از بخش ویلکیج به دنیا آمد. وی در 13سالگی کلاس پنجم ابتدائی را در اردبیل به پایان برد . بدلیل تنگی معاش ترک تحصیل نموده برای کار توام با تحصیل راهی تهران گردید و ضمن کار به تحصیلات خود ادامه داد و در سال 1347 به استخدام نیروی هوایی در آمد . در نیروی هوایی نیز به تحصیلات خود بطور شبانه ادامه میداد ایشان در سال 1358بعد از خدمت و جندین بار قطع تحصیلات بالاخره مدرک دیپلم نظام قدیم را از آموزش و پرورش بندر بوشهر دریافت نمود . در سال 1360 بنا به درخواست شخصی از نیروی هوایی استفا داده به استخدام صدا و سیما ی جهموری اسلامی ایران در مرکز اردبیل درآمد و با شغل گویندگی و نویسندگی برنامه ای مذهبی و ادبی به حیات و پرغوغای خود ادامه داد...سخنور از عفوان جوانی قریحه ی شعری داشت ،که هرگاه فراغتی می یافت شعر که هر گاه فرغتی می یافت شعر نیز می گفت ، ایشان با سرودن اشعار ----و پر محتوا هر از گاه به نوشتن مقاله های ادبی ،اخلاقی و اجتماعی نیز دست آیازید و با نشریه های داخلی استان همکاری می کرد . از ایشان دفترهای شعر به نام های 1- پیک استان 2- خیال سئرانگاهی 3- مژده رحمت که بر 3 اثر به چاپ رسیده و انتشار یافته است . اخیرا در زمستان سال 1388 دفتری دیگری نیز از ایشان چاپ و نشر گردیده که این دفتر «شور ها و شوق ها» نام دارد . سخنور آثار چاپ نشده زیادی دارد که در صورت داشتن امکان به چاپ و نشر آنها نیز مبادرت خواهد کرد