محمد علی اوجاقی نیارق – نمین

اوجورکی آذربایجان شفاهی خالق ادبیاتیندا گلیب مراسیملرین  چوخو قدیمدن انسانلارین اعتقادلاری، طبیعت حادثه‌لرینه قارشی مناسبتلری اَمَک فعالیتی ایله علاقه‌دار اولموشدور.

اکینچیلیک – مالدارلیق، چؤلچولوک، چودارلیق، اووچولوق و بوکیمی ایشلرله باغلی اولاراق مراسیملر تشکیل ائدیلمیشدیر. بو مراسیملرین لاپ چوخ اهمیته مالیک اولانی نوروز بایرامی یاخود باهار بایرامی‌دیر. باهار بایرامی قارلی –بورانلی قیشین بیتمه‌سی و یام-یاشیل باهارین گلمه‌سیله باشلانیر. بو بایرام انسانلارا سئوینج و امید وئر‌ن و اونلاری روحلاندیران بیر بایرامدیر

منبع: بولتن ائل- بیلیمی ویژه استان اردبیل .

محبت فروغی

دهستان هور(حور) واقع در ویلکیج جنوبی در 26 کیلومتری اردبیل ما بین استان‌های اردبیل و گیلان واقع شده و ییلاق‌های آن مشرف به دریای خزر، شالیزارها و جنگلهای گیلان، مناظر طبیعی آستارا، نمین و اردبیل می‌باشد.‌ این دهستان دارای تمدنی بیش از شش هزارساله‌ بوده‌ و از نظر باستانشناسی و میراث فرهنگی‌ در مد نظر محققین و مورخین بوده و می‌باشد. وجود مناطقی از قبیل شیر شیر ؛ قیز قلعه‌سی؛ دیو داغی و ... برای کارشناسان باستانشناسی بخصوص برادران دمورگان فرانسوی و هیئت باستانشناسی انگلیسی دارای اهمیت بوده و بارها در این منطقه به کاوش، حفاری و مطالعات باستانشناختی پرداخته و آثار کشف شده و سابقه تاریخی آنها را در کتابهای باستانشناسی خود آورده‌اند.

منبع: بولتن ائل بیلیمی -ویژه استان اردبیل

 اکبر آزاد

نوت: بو مقاله‌ده گلن شعرلرین قایناق شخصی شاهسئون علی بابالی طایفاسیندان رحمتلیک «حیدر آزاد»دیر. او عؤمور بویو ارشه ماحالی‌نین گدیک آغ بولاق کندینده یاشامیش و 1365-جی ایلده تهراندا آللاهین رحمتینه قوووشموشدور.

بایرام قاباغی، قیشین آخیر آیی‌نین اورتالاریندان سایاچیلار (تکمچی‌لر) بو قیشلاقدان او قیشلاغا، بو کنددن او کنده گئدرلر. اوبالاری، کندلری قاپی- قاپی گزیب  اوخورلار:

سلام علیک سای بگلر

سایا گلدی گؤرونوز

سالام وئردی آلینیز

...................

علی محمد خلفی زنگیر-گئرمی

دویغو دونیاسیندا بوتون گؤزللیکلر باهار و یاز دونیاسیندا آرانیب آختاریلیر، عؤمروموزون خوش چاغلارینی اونون یازی دئیه خاطیرلاییریق، بولبول سئودیگی آل- الوان گوللری یازدا آرزیلاییر. بئله آنلاردا هئچ قیش‌دان سؤز گئتمیر.

نییه قیش‌دان دا سؤز گئدیر، آمما بوتون ظلمو، دهشتی، قارانلیغی و خوشا گلمز دوروملاری وصف ائتمک ایسته‌ینده قیشلا یاناشی گتیریریک.

بوتون بونلارا باخمایا‌راق، موغانیمیزدا او بیری فصیل‌لر کیمی قیشین دا اؤزونه اؤزگو گؤزللیگی و آدلی- سان‌لی چاغلاری و گونلری واردیر. عمومیتله گؤزل ادبیات و فولکلوروموزون چوخونو دا دئمسک بیر قیسمی بو فصلین شرایطی اوجباتین‌دان گونلرینی ائوده و اوجاق قیراغیندا کئچیرمه‌لی اولان آتا-بابا‌لاریمیز و آنا-باجی‌لاریمیزین اوزون صحبتین‌دن یارانیبدیر. ایندی ده مدرن (Modern) حیاتین الینه یاخا وئرمه‌ین یوردداش‌لاریمیز قیشین قارلی و شاختا‌لی گئجه-گونوزونده اوجاق قیراغیندا اوتوراراق  ناغیل، تاپماجا، یاهالتماجا، چئشیدلی اویونلار و ... دئیه‌رک قیشین آجی شاختاسینی شیرینله‌دیرلر.

قیشین هئچ آد قویولمامیش گون‌لری یوخ‌دور. او بیری فصیل‌لر کیمی قیشین چیلله (دی)، دوندوران (بهمن) و بایرام آیی (اسفند) آدلی اوچ آیی واردیر. آی بؤلومون‌دن باشقا، قیشین آیری بؤلوم‌لری ده واردیر. ایلک 40 گونونه «بؤیوک چیله» دئییرلر. منجه پاییزین سون گونونون آخشامی، قیشین بیرینجی آیی‌نین و بؤیوک چیلله‌نین آدییلا باغلی «چیلله گئجه‌سی» آدلانیر.

اولو تانرینین آدی ایله
آذربایجان ائل بیلیمی درنگی نین آیلیق ایچ بولتنی
اسفند)بایرام آیی( 1390 _ اوتوز دوققوزونجو سایی
رداکسیا هئیتی : علیرضا صرافی، محمد علیپور مقدم
احد فرهمندی، کاظم عباسی
بو سایی نین باش یازاری: سولماز پورنعمت
قرافیست : وحید دولتشاهی

سولماز پورنعمت پیله رود

فولکولورون کؤکو آذربایجان اراضی‌سینده بیر اولدوغونو نظره آلاراق، هر منطقه و ماحالدا‌، اؤزونه مخصوص فولکولورا مالیک اولدوقدا ائله بو کؤکدن قیدالانمیشدیر. آیدیندیرکی هر ائل ایله قوم اؤز کیملیگینی، فولکلورو ایله تانیتدیرا بیلر و اونو قورویوب ساخلاماغی اؤز هویتینی قوروماق دئمکدیر. بو آچیق مسئله‌نی نظره آلاراق، ائل بیلیمی  درنه‌یی (آذربایجاندا ایلک فولکلور مؤسسه‌سی) قورولوب ایشه باشلایان گوندن بورا کیمی بیر چوخ شهر و حتی کندلرده ساکینلشمیش خالقین فولکلورونو «بولتن» شکلینده چاپ ائدیب، سایین اوخوجولارینا چاتدیریب.

بو ایل پاییزین ایلک آییندا بو موسسه طرفیندن نمین ماحالینین فولکلورونا دایر ۵۶صحیفه‌لیک بیر اؤزل سای بوراخیلدی. نمین یازیچیلاری و قورومدا چالیشانلارین چاباسی ایله چاپ اولان بولتن اوخوجولار طرفیندن آرتیق قارشیلاندیغی اوچون، بو قرارا گلدیک آیری بیر سای البته گئنیش بیر جغرافیا دایره‌سینی احتوا ائدن، یعنی اردبیل استانی اوچون، حاضیرلانیب یاییلسین.

ائله بو اساسدا استان‌دا یاشایان قلم صاحیبلری طرفیندن، دیرلی فیکیرلر و ملاحیظه‌لردن علاوه اردبیل، نمین، مشکین، خالخال، پارس‌آباد و... شهرلرینه باغلی اولان شیفاهی خالق ادبیاتیمیزدان آلینان قیسا و عینی حالدا دولغون یازیلار الیمیزه چاتیب. اونلار بو ساییدا سیز حؤرمتلی اوخوجولاریمیزا تقدیم اولونور.

دیرلی، یول گؤستریجی باخیش، سوال و یازیلاریزین یولونو گؤزله‌ییریک. ساغ اولون.

ساوالان قارتالی (من دئیرم اردبیل شهریاری)

http://gurtal.blogfa.com/

اوز طبیعت گوزللیک لری معدن و ایستی سولاری ایله بوتون دنیادا مشهور اولان سرعین منطقه سی عصر بویو اوز قوینوندا بیر چوخ شاعیر لر یئتیر میشدیر .بونلاردان بیریده ایللر بویو سیز سمیر سیز قلم چالان 1334 ده سرعینده دونیا دونیا گوز آچان رحیم اسد اللهی " درویش " جنابلاریدیر.
اونون بو گونه کیمی تورکجه فارسجا مختلیف ساحه لر ده اثر لری ایشیق اوزو گوره رک اوخوجولارین رغبتینی قازانیبدیر . اونون آذربایجان خصوصی ایله سرعین بولگه سی ایله باغلی فولکولور توپلاماسی نین آیری یئری واردیر . اومید ائدریک گله جک ده بو احساسلس ادیبین باشقا اثرلرینین ایشیق اوزونون گورمه سی نین شاهدی اولاق . (( بر گرفته از مقدمه ی کتاب " قیزیل غزللر " بقلم استاد بهروز ایمانی ))

 اسامی کتابهای چاپ شده:1- نوید وصال ، ترکی وفارسی2-تاریخ، سرعین درآینة قلم ، تارخچة شهرستان سرعین3- منظومة عقل وعشق4-  منظومة شمس ولایت5-   مشارکت وخلاقیت درآموزش وپرورش 6-   قیزیل غزللر، نمونه ازغزلهلی درویش قارتال7-   ساوالان قارتالی نین اسکی غزللری، نمونه غزلهای تُرکی سالهای قدیم

استاد اسداللهی :این خلاقیّت درعالم شعروادب همه گی ازتشویقات استادشهریاربوده ایشان قدم به قدم غزلیات تُرکی وفارسی بنده راچون معلم دلسوزهمیاری وهمکاری میکردند . سالهای سال اودرسرعین وبنده در تبریزیارهمدیگربوده ازچشمه سرشارعلم وادب اوسیراب نمیگشتم ایشان استاد فلسفه وعرفان بوده ازمکتب مولانا جام معرفت ومحبّت نوشیده غرق درافکارلسان الغیب حافظ شیرازی بودند .

درهرنگاه حافظی را در رفرف ملکوت مشاهده نموده ودرپشت سرمولای روم بنمازمی ایستادم شهریار مولای روم وحافظ عصرمن بنظرآمده درحلقه مکتب شهریارهمه وهمه دلباختة او وغرق درافکاراومی شدیم .

درسفرمجازی ام درنمین ماندم.استقبال بی نظیرومهمانداری چون سولمازکه رودخانه ی(پیله چای)رامنحرف کردوازآب خروشانش مددگرفت وراه رابرمابست .چندروزی مهمانش بودیم.تبادلات شورانگیز ادبی وفرهنگی وعلمی صورت گرفت .چندروزی مبایل ها وایمیلها .وب هاقرق بودند.سرانجام آشوب آشنایی وشیدایی فروکش کرد.گرچه درخیالم دل بریدن ازنمین سخت بود .اماچاره نبود.بابغض گلو واشک هجران بسوی مغان راهی شدیم.باآن اتوبوس به اردبیل رسیدیم.اردبیل مثل حالا بزرگ نبود.یک خیابان مستقیم داشت که ازبازارقدیمی شروع وبه بقعه شیخ صفی ختم می شد.چندمحله قدیمی هم داشت .نام یکی ازآنها باغ مشه بود.شب رادرهتل پاک گذراندیم.شایدتنها هتل آن موقع بود.آن شب یکی ازطولانی ترین شبهای زندگی ام بود.صبح زود وسایل خودرابادرشکه به ضلع غربی شهر که ایستگاه مسافربری مشکین شهر بود،بردیم .اتوبوس قراضه ای موتورجلو وایساده بود.ودادمی زد مشکین .مشکین.سوارش شدیم .کلی خوشحال شد.چونکه 13نفرمسافر باباروبنه گیرش آمده بود .فورا حرکت کرد.جاده باریک وخراب بود.فقط خروجی ازاردبیل و ورودی مشکین کمی سیاه رنگ .شبیه آسفالت بود.چندساعت طول کشید .تابه شهری کوچک وزیبا باتاکستانهای منظم وفراوان ومردمان خوش مشرب ومه رویانی شیرین زبان وجنت مکان ودلکش.ازهتل ومهمانسراخبری نبود.هنوزمدارس بازنشده بود.

اخرشهریور1350بود.دریک مدرسه دخترانه 2کلاس به مادادند.برای رفتن به مغان مشکلات زیادی بود.نه ماشینی نه کاروانی.بیچاره ریس اداره مانده بود چکارکند.قدرمارانمیدانست چون باکارمان آشنا نبود.زمانی آشناشدکه دیگردیرشده بود.دوباره شبی طولانی درمشکین شهر داشتیم.برای شروع خدمت بی تابی می کردیم .درمرام بهمن بیگی تنبلی وکاهلی ودیررفتن وپول کارنامه وثبت نام وکتاب ممنوع بود.واقعا همیشه همراهمان بود .عقلمان یکی کردیم و4دستگاه جیپ چادری ویلز کرایه کردیم.ازجعفرآباد غرب مغان ازطرف آصلاندوزدوره انداختیم وعصر به پارس آباد مغان رسیدیم.(راه خاکی وناصاف باریک بود.درجایی ایستادیم .قهوه خانه محلی بود.چیزجالبی درآنجادیدم که هیچ کجاحداقل من ندیده بودم.رادیو بزرگ ویخچا لش بانفت کارمیکرد.میگفتندروسی است.)شهرفعلی پارس آباد.یک چهارراه گلی وشلی داشت.مغازه هاانگشت شماربود.می توانم باکمی تفکر اسامی آنهارابزبان بیاورم.اکثرااهل مشکین بودند.هتل دارش هم تبریزی بود .یادش بخیر کپی حسین کلانی بازیکن نامدارفوتبال ایران بود.مهندس پارسا بنیانگذارشهر ومهندس کفایی بنیانگذار کشاورزی مدرنیزه و بهمن بیگی بنیانگذار تدریس الفبای نوین در مغان آوردند .چندراس گاومیش درورودی شهردرآب شل غوطه وربودند.گله ها ی هشترخان اطراف شهررازیباکرده بودند.آقای نادریان راهنمای تعلیماتی ازشیرازبایک دستگاه لندرور آمده بود.هرنفررابدهی فرستاد.من وزندی کاظمی هم رفتیم اجیرلوکندی .اجیرلویکی ازطوایف شجاع وپرجمعیت شاهسون بود.یادم هست یکی اززنان ایلخان ازهمین طایفه بود.درغروبی زیبا وخاطره انگیزوارداجیرلو شدیم.تشنه ی خدمت بودیم.تصمیم بزرگی درسرداشتیم.ده نیمه سیار وازدوقسمت تشکیل میشد.درشمال ده عشایرودرجنوب آن مهاجرین که ازمشکین وایران آباد آمده بودند.زندگی میکردند.درحدفاصل شمال وجنوب .منطقه وسیعی بود.که بیشتربمیدان لشکرکشی وجنگهای تن به تن شبیه بود.یک مدرسه 5کلاسه .یک مسجدویک حمام دربه داعون که ازبنیادش راه نیفتاده خراب بود.بازهم شبی طولانی برای ماوشبی کوتاه برای آقاوخانم مشکین شهری که بااکراه میخواستند روستاراترک کنند.فردایش درست اول مهر بود .درس راعاشقانه شروع کردیم .گلو له آتشین خدمت بودیم.درتب تاب مهربانی وشیدایی می سوختیم.چه ها کردیم وچه هاشدراباید دانش آموزان بگویند .مثل سهراب .احمد .اکبر.اسداله.مصیب.اسفندیار.فاطمه پوران.ایاز.بختیار.زمان.جهت اطلاع سال 57معلمان عشایر300نفر بودند

در پست قبلی کامنتی از استاد امراله یوسفی گذاشتم . چه سعادتی بود وچه خوش ساعتی ...

شاید در خواب و رویا هم تصور نمی کردم استاد یوسفی شاگرد بهمن بیگی پا یه کلبه نمین بگذارد حال وبلاگ نمین را بیشتر از قبل دوست دارم .

استاد 41سال پیش در مغان ما معلمی کرده آدیگوزلی،اکبر میرزایی،اسدالله راعی  و ...را به جامعه مغان تحویل داده اری یوسفی چهل و یک سال پیش پا به خاک پاک آذربایجان نهاد ه که استاد آدیگوزلی شاگرد وی بوده و از وی با تمام عشق و علاقه یاد می کند .یوسفی عشق وصف ناشدنی نسبت به منطقه ما دارد(سلامی بصلابت دنا بزیبایی سروناز شیراز به هیجان سراشیبی حیران که دردشتی زیبای بنام نمین اش سر تعظیم فرود می آوریم به معرفت و کمال ملک صورتان و نیکوسیرتان سرزمین سارای – آخر سال نود بود داشتم خانه تکانی می کردم به خونه دل رسیدم محبت 40سال قبل مردمان شاهسون را برداشتم نه غباری داشت نه کهنه شده بود مهرشان در دلم تا ابد جاودان خواهد ماند یاد یاران یاد شیدایی و جوانی یاد باد ) در زیر سایت ها و وبلاگ هایی از قشقایی ها ی عزیز را قرار می دهم اهل دلان لینک معرفت دهند که دنیایی است دنیای بهمن بیگی ،امراله یوسفی و آدیگوزلی و ...!

بزودی آقای یوسفی را در آغوش مغان خواهیم دید با دل به دیدار استاد خواهیم رفت ...

http://www.qashqaie.ir/member.php

http://ghashghayi.mihanblog.com/

http://www.ileqashqai.blogfa.com/

آقا یا خانم برومند

بدرستی یوسفی تنها کسی است که بانوشته هایش .مکتب واعتبار مدیرکل افسانه ای رابه همه شناسانده است .یکی از  دانش آموزان حق شناس بهمن بیگی است .که به تنهایی زحمات اطلاع رسانی رابا نوشته هایش متحمل شده برماست تاقدراورا بدانیم.مخصوصا بانوشتن کتاب دانشسرا ی عشایری نام معلمان عشایری هم جاودانه شد .اودرچادرعشایری درس خوانده درسال 49 باسیکل وارد دانشسرا شد .اولین مربی   ورزش ایل قشقایی است .5سال دردشت مغان خدمت کرد.درحین معلمی دیپلم گرفت سال 56وارددانشکده تربیت بدنی تهران شد .سالهای 57تا60 مسئول تربیت بدنی آموزش پرورش عشایرایران بود .دبیردانشرا ودبیرستان عشایری شد .20سال مسئول انجمن فوتبال سازمان آموزش وپرورش استان فارس بود.نهایتنا دردبیرسان عشایری بازنشست گردید.درشهر شیراز زندگی میکند.   از  استادش خاطرات زیادی بیاد دارد .من هم افتخار دارم که دردانشسرا هم دوره اش بودم .هروقت والیبال بازی میکرد من پاسورش بودم .یاداون روزهابخیر

پیکر شیخ ثابت شفیقی امام جمعه سابق عنبران بعد از 50 سال هدایت مردم و ایجاد وحدت و همدلی در بین اهل تسنن و تشیع تشییع شد.

به گزارش خبرگزاری فارس از اردبیل، در این مراسم که عصر امروز در شهر سنی‌نشین عنبران برگزار شد، اهالی با حضوری با شکوه پیکر امام جمعه سابق خود را تشییع کرده و در شهر عنبران اولیا به خاک سپردند.

این شخصیت برجسته و روحانی اهل تسنن در سن 97 سالگی و بعد از چند سال خانه‌نشینی به دلیل بیماری و کهولت سن امروز دیده از جهان فرو بست و به دیدار معشوق شتافت.

محمد بهمن‌بیگی که از او به عنوان پدر آموزش عشایر یاد می‌شود، در سال 1299 در ایل قشقایی در خانوادهٔ محمودخان کلانتر تیره بهمن‌بیگلو از طایفهٔ عملهٔ قشقایی به هنگام کوچ دیده به جهان گشود

هشت ساله که شد، پدر یک منشی استخدام کرد و به خانه آورد که هم به محمد درس بدهد و هم برای او نامه بنویسد. محمد دو سال نزد آن منشی درس خواند و الفبای سواد را آموخت. ده ساله بود که در راستای سیاست تضعیف عشایر و تخته قاپوی اجباری، پدرش را به تبعید به تهران محکوم کردند و شش روز پس از تبعید پدر، مادرش را نیز به گناه فراهم کردن آذوقه برای عشایر مخالف دولت، به تبعیدگاه همسرش فرستادند. بنابراین، محمد همراه مادر تبعیدی از کوه‌دشت به تهران آمد و در مدرسهٔ علمیهٔ تهران مشغول تحصیل شد.(ادامه مطلب)

درباره این نظر به زودی مطالبی خواهم گذاشت

چهل ویک  سال قبل درست شهریور 1350بااتوسیرشیشه گردنه سنگفرش وزیبای حیران  که مه آلود هم بود بالا آمدم .بعدازاتمام مه به دشتی رسدیم که برتابلویی کوچک سفیدرنگ نوشته شده بودنمین .شایدازآن گردنه خطرناک باآن مه غلیظ رستن وبروشنایی رسیدن . نمین اولین آبادی بودکه ذهنم راهمیشه مشغول میکرد .حالا چه خوش اقبال هستم بخاطرخدمت صادقانه ام درآن سالها شاید بعنوان هدیه ی خدمت . مفتخرم که بادختر گلم ارتباط فرهنگی وادبی مجازی داشته باشم .!(برفرازکوهی ابری نمایان میشودوبرمزرعه دل شاعری بارانهای بهاری فرومی ریزد.گیاه های سرسبز سرازخاک بدرمیکنندوغنچه های شاداب لب ازلب می گشایند وجهان آفرین راتبریک میگویندوسپس برچهره  ی شاعرلبخندمی زنند.همچنان که کودکان برمادران می خندند.چه خوش بودمی دانستم که سعدی کهنه کارجمال شناس  این همه غزل های دلبند راازشوق روی کدام بهار سروده واین همه سرمستی راازشراب چشمان  مخمور کدام پری چهریافته وآموخته است )( محمدبهمن بیگی مقدمه ای براشک معشوق  سروده دکترمهدی حمیدی شاعر معاصر) چند بیت ترکی قشقایی درباره عشاق نامدار ایل (نگارومحمود) =نگارداغی حاموداغدان ایجدیر -باخدیگمچه هچ گورینمز یارداغی -یارالییم چاردوروما باخارام - قانات چالوب دیرناغ ایسته غال خارام محمود دیرمن اوگیندن غورخارام - الم بیرناکسه قالا نازلی یار= احتمالا درنوشتن تورکی رفوزه ام چراکه تورکی  قشقایی بعلت ارتباط اجباری باتاجیکها .آمیزه ای ازکلمات فارسی وتورکی است غلط هارا به طبع نازک وروح لطیف وقلب رئوف وسیرت نیکو ودل دریای خودت ببخشایی .(اگر آن ترک شیرازی بدست آرد دل مارا --بخال هندویش بخشم سمرقند وبخارا  را )حافظ

کول چرشنبه

قبل از رسیدن چهارشنبه سوری (کول چرشنبه ) زنان روستایی تمام اتاقهای خانه را گرد گیری کرده و به شستشوی وسایل و فرشها پرداخته و خانه را از نو می آرایند تا برای استقبال از عید آماده باشد .قبلا" خانه های روستایی گلی بودند و بصورت سنتی ساخته شده بودند . زنان روستایی گل سفید(شیره)را از پایه کوه ها آورده و  خانه را سفیدرا با آن کاری میکردند .و سبزه های خود را آماده می کردند تا در شب عید در سفره هفت سین بگذارند.

تنها یک سیب سرخ زیبا و اشتها آور باشد اما در حقیقت این سیب ویژه که Redlove نام دارد نه تنها دارای یک پوسته قرمز رنگ است بلکه درون آن نیز کاملا سرخ است.

به علاوه این سیب نسبت به سیبهای معمولی از آنتی اکسیدانها و مواد غذایی غنی تری برخوردار است. بنابراین برای تهیه کیک سیب با این میوه جدید می توان یک کیک سرخ رنگ را تصور کرد که به نظر می رسد با آب تمشک سیاه مخلوط شده باشد.در تفاوت با سایر سیبها، Redlove حتی در مجاورت هوا نیز سیاه نمی شود و به این ترتیب برای تهیه سالاد بسیار مطلوب است.

براساس گزارش دیلی میل، یک شرکت انگلیسی به نام "ساتنز" حق فروش نهالهای این سیب را به قیمت دانه ای 95/24 پوند (30 یورو) دراختیار دارد و تاکنون هزار و 500 سفارش از کشاورزان محلی دریافت کرده است و20 سال مطالعات یک پرورش دهنده گیاهان در انگلیس به نام "مارکوس کوبرت" است که این سیب کاملا سرخ را از پیوند گونه های متمایز میوه ها و کاملا طبیعی به دست آورده است. در این سیب از تکنیکهای اصلاح ژنتیکی استفاده نشده است در حالی که اگر در اواخر تابستان در اطراف نمین  گشت گزاری داشته باشید می توانید این نوع  سیب را پیدا کنید بدون اینکه تحمل هزینه۳۰یورو و یا دردسر پژوهش  ۲۰ ساله داشته باشید متاسفانه این طبیعت بکر منطقه ما از یاد رفته و توجه نمی شود

منبع:http://tarikheardabil.blogfa.com/

 این خانه متعلق به میر کاظم خان حاکم حکومت محال ثلاثه مرزی، محال ویلکیچ (مرکز آن نمین) محال تالش (مرکز آن آستارا)  محال اجارود و مغان (مرکز آن گرمی) بوده که حکم خود را از عباس میرزا گرفته و با دختر وی ذیز ازدواج کرده بود.

       وی مرکز حکومت خود را نمین قرار داده و در همین محل اقدام به ساخت بنایی نمود که پس از تملک سازمان میراث فرهنگی، این ساختمان در بهمن ماه سال 1387پس از پایان عملیات مرمتی به عنوان موزه نمین مورد بهره برداری قرار گرفت.

این مجموعه در حال حاضر شامل بخش های زیر می باشد:

1.       خانه اسبقی که در بخش جنوب غربی بنا و چسبیده به آن قرار دارد.

2.    مسجد که در ضلع شمالی میدان  و بر روی شیب تپه بنا شده است، بانی مسجد فرخنده خانم دختر عباس میرزا قاجار عیال میرکاظم خان فرزند میرحسن خان بن میرمصطفی خان تالش بوده است.

3.    بازار قدیمی شهر در جوار رودخانه نمین چای، مسجد و میدان اصلی شهر شکل گرفته و جزء بازارهای ذیمه باز محسوب می شود که نوسازی شده و هیچ پوششی ندارد.

4.    میدان، فضای باز و سیعی که دارای محدوده ای کم و بیش معین می باشد و در محل تقاطع راههای اصلی شهر قرار گرفته و دارای کارکرد ارتباطی، اجتماعی، تجاری و مرکز تجمع مردم شهر در ایام خاص محسوب می شود.

 منبع:http://tarikheardabil.blogfa.com/post-171.aspx

یازیرام...

یازاجاغام دا...

نت دونیاسینی آنا دیلیمله دولدوراجاغام دا...

(ایکی ایسفند دونیا آنا دیلی گونون اونوتمایین!!!)

سعدالله خان آزاده در سال 1278 شمسی در نمین به دنیا آمد. پدر او «علی‌خان» نام داشت و از خوانین نمین بود که دارای چهار پسر بنامهای سعداله،  رستم، عیسی و قوام بود که همة آنها کارمند دولت بوده‌اند. مادرش «گوهرتاج خانم» خواهر سردار ناصر و دختر «قمرخانم» بود. (قمرخانم در تاریخ نمین یکی از بانوان بنام می‌باشد که زمانی نایب الحکومه بوده است.) جد بزرگ سعدالله‌خان «خداقُلی‌خان بابا» بوده‌است.

سعداله‌خان تحصیلات ابتدایی را در نمین گذرانده و سه سال در دبیرستان آستارا درس خوانده و برای گرفتن دیپلم به تهران رفته و در مدرسه دارالفنون در رشته فرهنگ و ادبیات دیپلم گرفته است.

 منبع :tarikheardabil.blogfa com/

 سولماز پورنعمت 

آبرى باهار گؤى اوتو دئییل کى گئنه گؤیره

آت آلما‌میش، آخور باغلار

آت ایگیدین قارداشیدیر

آت کیمیندی؟ - میننین

آت میننینی تانیر

"نیارا" دان بیر نئچه یئرل سؤزمحمد علی اوجاقی نیارق(بولتن ائل بیلیمی - ویژه نمین )

نیارالیلارین دیلی چوخ قدیم زمانلاردان بری تورکجه‌دیر. آنجاق نمین‌ین بعضی یئرلرینده او جومله‌دن عنبران شهرجیگی، امین‌جان، مین‌آباد کندلرینده تورکجه‌دن علاوه تالیش دیلینده ده دانیشیلیر.

آشاغیدا نیارادا ایشلنن بیر نئچه کلمه‌نین معناسی وئریلمیشدیر.

دیرکDİRƏK /

هاچا (فا. ستون)

کولاتKOLAT /

مئشه‌ده آغاجلاری کسیلمیش اولان یئر.

امیرآزا / ƏMİRAZA

 محصول واختی (زمان بهره دهی)

سولماز پورنعمت(بولتن  ائل بیلیمی -ویژه نمین) 

 آتوشگه / ATÜŞGƏ

پنجره‌نین اوست طرفینده اولان کیچیک باخینجا (فا. دربچه)

آناج / ANAC

قوجالمیش تویوق. (بیز ده بیر آناج تووخ وار)

اَمله‌مک / ƏMLƏMƏK

توختاتماق، ملهم قویماق. (یاراسینی امله‌دیلر)

اریک / ƏRIK

قایسی.

غلامرضا (علی) صفائی

آتا مینمک بیر عاییب، آتدان دوشمک مین عاییب

آتی آتین یانیندا باغلاسان همرنگ اولماسا دا هم خوی اولار

آچیلمایان سوفره‌نین بیر عیبی اولار آچیلان سوفره‌نین مین عیبی

آختاران تاپار

نمینده (نوشنق کندینده) ایشلنن  بیر نئچه آتا سؤزو و دئییم
احمد اشرفی نوشنق

آت آلمامیش آخیرین چکئی

آتی آتین یانیندا باغلاسان همرنگ اولماسا دا، همخوی اولار

آروادین پلش‌لیگیندن ائوده دوه دنگی‌نن ایتر

آروادی قوجا آلار، آتی جوان (کنایه از دوراندیشی پیران –و آتشی مزاج بودن جوان است)

غلامرضا (علی) صفائی

آتا مینمک بیر عاییب، آتدان دوشمک مین عاییب

آتی آتین یانیندا باغلاسان همرنگ اولماسا دا هم خوی اولار

آچیلمایان سوفره‌نین بیر عیبی اولار آچیلان سوفره‌نین مین عیبی

آختاران تاپار

سولماز پور نعمت(بولتن ائل بیلیمی - ویژه نمین )

قجر ماموری / QƏCƏR MƏMURI

اؤز ایشینده داها جیدّی اولان کیمسه. (قجر ماموری تکین باشیمین اوستونده قالیبسان)

چیی سؤز / ÇIY SÖZ

دَیرسیز سؤز، بوش سؤز.

بِئوَخ چاغی / BEVƏX ÇAĞI

آخشام اوستو

گؤز برَلتمگ / GÖZ BƏRƏLTMƏG

حیرصلی باخماق، (فا. چشم غره‌رفتن)

کوته گئتمک / KÜTƏ GETMƏK

تندیردن قوپوب اونون تکینه دوشن چؤرک.

دولاشمغDOLAŞMƏĞ /

باشقالارینا ایجشیب کورلوق وئرمک (فا. اذیت کردن دیگران)

خمیرآجیدی / XƏMIR ACIDI

پیشیریلمگه حاضیرلانمیش خمیر.

تندیرآغاردی / TƏNDIR AĞARDI

چؤر‌ک یاپماغا حاضیرلانان تندیر.

جیریغی چیخماق / CIRIĞI ŞIXDI

گوجون الدن وئریب ایچ‌آلاتی تؤکولمک.

ایچی اوزولمک / IÇI ÜZÜLÜB

تابدان دوشمک، یاوالاماق. (فا. ناتوان شدن)

بیر آرخا دؤنمک BIR ARXA DÖNÜB /

بیر نسیل کئچمک.

هئی‌دن دوشمکHEYDƏN DÜÇÜB /

ایشدن دوشمک، یاوالاماق.

نمین آلقیش و قارغیشلارینداندکتر احد پیشگر نمین(بولتن  ائل بیلیمی -ویژه نمین) 

آبادلیقا چیخاسان

آچیق اورگینه قارا خال دوشمه‌سین

آدی اوجا اولاسان

عاغیل کامال صاحیبی اَولاسان

آغ گونه چیخاسان

عاغیل کامال صاحیبی اَلاسان

ائل آرخان اولسون

ائل دادینا چاتسین

ائو تیکیب، اوجاق سالاسان

اوجالیب ائنمه‌یه‌سن

اعتبباردان دوشمه‌یه‌سن

اَقروبان کؤمگین اولسون

محمد علی اوجاقی نیارق(بولتن ائل بیلیمی -ویژه نمین )

خالقیمیزین چوخ عصیرلیک شیفاهی ادبیاتی‌نین مهم بیر حیصه‌سینی ده لایلالار یاخود بئشیک نغمه‌لری تشکیل ائدیر. لایلای آنالارین ایستک و آرزولارینی عکس ائتدیرن بایاتی وزنینده شعرلردیر. آنالار کؤرپه اوشاقلاری بئشیگه قویوب حزین و یوخلادان هاوا ایله لایلای چالارلار.

آشاغیدا ویلکج ماحالیندا خصوصیله ده نیارا (نیارق) کندینده یایغین اولان لایلالارین نئچه‌سینی خدمتیزه تقدیم ائدیریک.

 لایلای چاللام اوجادان

سسیم چیخمیر باجادان

آللاه سنی ساخلاسین

چیچکدن قیزیلجادان

اصلان زاهدی شاعری است که گوشه ای از ادبیات شفاهی موطن اش آذربایجان را می سراید . شعر او ترانه است و ترانه او شعر و شعر او صدای مغنی های ایل «اوزنها» (عاشیقها)است و او خود اوزانی است برجسته . او مثل شعرهایش ساده و بی آلایش است و هیچ گاه سعی نمی کند که با پیچیدگی و ابهام در شعر ،خویش را خیلی شاعر نشان دهد . او مرثیه گوی دل خویش است . شاعر ایل خویش ،وطن خویش و ملت خویش . او انگار داغ هزاران ساله دارد و درد پدران و مادران ایل خویش را فریاد می زند راستی مگر غیر از این است که ادبیات شفاهی اذربایجانی ها غنی تر از ادبیات مکتوب آنهاست
ایشان به امید خدا کتاب 4 خود را به چاپ رساند کتاب جالادیم گونو.گونه - و کتاب غریب ائلده -...  

به لطف خدا هفته پیش کتاب گیزلنمه عشق اودونو ازاصلان زاهدی پیله رود انتشار یافت .

محمد موسا زاده(بولتن ائل بیلیمی -ویژه نمین )

آذربایجان خالقی‌نین، موختلیف مراسیملری و همین مراسیمه باغلی بیر سیرا  اینانجلاری وار، بونلارین ان گؤزلی، توی و شینلیک دبلریدی.   گرچی بو مراسیملر، بوتون شهر و کندلرده  آشاغی-یوخاری عینی سویه‌ده توتولور، آنجاق  کندلریمیزده  داها آرتیق  اؤز اصالتین ساخلامیشدیر.  بونلار کئچه‌جکده اولدوغو کیمی یئرینه یئتیریلیر.

نمینه باغلی اولان اورنج کندینین توی مراسیمنده  بیر قندسیندیرما گئجه‌سی وار، بو قند سیندیرما گئجه‌سی و اونون دالیسینجا دا سیندیریلان کله‌ قندلرین باشینی  قیز-اوغلانین باشینا اوغماقدا بیر پارا معنالی و  درین حکمتلر وار.  آشاغیدا همین مراسیم و  حکمتلردن دانیشیلاجاق.

محبت فروغی-حور- نمین(بولتن  ائل بیلیمی -ویژه نمین)

 بو ایلین ایلک گونونده  (1/1/1390) منصوره تمهیدی آذربایجانین مبارز و دؤزوملو قادینلاریندان بیری حیاتین دَییشدی . منصوره نمین بؤلگه‌سینین حور کندینده دونیایه گلمیش و ایکینجی بین‌الخالق محاربه‌سینده ایللر بویو اؤز حیات یولداشیلا بیرگه متجاوزلر قاباغیندا مبارزیه ال آتمیش و نهایت اوز وطنیندن سورگون اولموشدور. او وطن یولوندا چوخ مصیبتلر چکمه‌سینه رغما هئچ واقت یورولمامیشدی.

 او کئچیردیگی قارا گونلریندن بئله دانیشیردی:

" دشمن حیات یولداشیمی اردبیلده دوستاغا سالمیش و منی اونون گؤروشوندن محروم ائتمیشدی. بؤیوک قیزیم "لاله" آغیر مریض‌چیلیگه دوچار اولموشدو. اجنبی دشمن اونو کنددن چیخاریب، اردبیل شهرینده حکیمه آپارماغا قویموردو. گئجه‌نین قارانلیغیندا لاله‌م جان وئریردی، آما منیم آغلاماغا؛ قونشولاری بئله چاغیرماغا حقیم یوخو ایدی. حتی چیراق یاندیریب، ایشیغیندا اَیلشمگه بئله حقیم یوخ ایدی .

بو حالدا قیزیم لاله‌ جان وئردی و قارانلیقدا دوشمن سربازلاری مشاییعتینده کند قبرستانلیغین آشاغی باشیندا بیر چالا قازیب، لاله‌می غسل‌سیز؛ کفن‌سیز باسدیردیم. اوندان سونرا سورگونه سورولدوم و ایللر بویو وطنیمدن دیدیرگین‌ دوشدوم؛ قاییدیب گلنده نه قدر آختاردیم لاله‌مین نم-نیشانسیز قالان مزارینی تاپا بیلمه‌دیم. بو حسرت ابدی‌لیک اورگیمده قالدی."

بو اورگی یانیق آنانین دیلیندن بیر بایاتی قالیب کی اونو اوخویاندا گؤزیاشلاری دورمادان یاناغیندان آخاردی :

"ساوالان لالاسیز اولماز

یوللاری چالاسیز اولماز

بو یولا قیچ قویانین

باشی بلاسیز اولماز "

سولمازپورنعمت (بولتن ائل بیلیمی -ویژه نمین )

خالقلارین فولکولور تاریخی ایلک انسان مسکنلرینین میدانا قویولماسینا گئدیب چاتیر، چونکی هر خالقین یاشاییش طرزلری اونون فولکولوروندا اوز عکسینی تاپیر و اگر دئسک بیر ائلین تاریخینی بیلمک اوچون ایلک نؤوبه ده گرک اونون فولکولورونا مراجعت ائدک، هئچ ده یئرسیز دانیشمامیشیق.

باشی همیشه اوجا اولان خالقیمیز دونیانین ان زنگین و رنگین فولکولور ثروتلریندن بیرینه مالیکدیر. بو منیم سؤزوم دئییل بؤیوک اوستادلار دا بونو دئییرلر. اوستاد شهریار بو باره ده دئدیگی سؤز هشده تصادفی دئییلدیر:

"تورکون مثلی، فولکولورو دونیادا تکدیر. "

فرهنگ و مدنیت آدینی اؤزویله داشییان و تاریخی مین ایللر یاخاسیندان قوپان نمین ماحالینین فولکولورو دا آذربایجانین هر بیر یئرینین فولکولورو کیمی چوخ غنی و زنگین اولماسی هامییا آیدیندیر.

توی و یاس مراسیملریندن توتدو، آتالارسؤزو، ناغیللار، بایاتیلار، . . . . آلقیشلارا قدر هله قارغیشلاری دئمیرم.

کئچمیشدن یادیگار قالان بئله قیمتلی و دَیرلی ثروتی و روحوموزا آخان آغیز ادبیاتین گلن نسیللره چاتدیرماق میللی و ظیفه‌میز و اؤده‌مه‌لی بورجوموزدور.

بورادا بو معنوی وارلیقدان دامجی قدر اولموش اولسادا منطقه‌نین قلم صاحیبلرینین امگی و کومگی ایله نمونه‌لر حاضیرلاییب سیز حؤرمتلی اوخوجولارا تقدیم ائدیریک.

معنوی یاردیملارینیزی بیزدن اسیرگه‌مه‌یین عزیزلر.

ساغ قالین

اولو تانرینین آدی ایله

آذربایجان ائل بیلیمی درنگی نین آیلیق ایچ بولتنی

شهریور (زومار آیی) 390 1

اوتوز اوچونجو سایی

نمین فولکلورو اؤزل سایی

رداکتورلار : علیرضا صرافی _ محمد علیپور مقدم

بو سایی نین باش یازاری: سولماز پورنعمت

قرافیست : وحید دولتشاهی

ایچینده کیلر

باش یازی/ 2

آتا سؤزلری و دئییملر/ احمد اشرفی نوشنق / 3

نمین آتا سؤزلری و دئییملریندن / غلامرضا )علی( صفائی / 7

پیله چایدا ایشلنن بیر نئچه آتا سؤزو و دئییم و. . ./ سولماز پورنعمت / 9

]یئرل سؤزلر [ «نیارا » دان بیر نئچه یئرل سؤز / محمد علی اوجاقی نیارقی / 15

پیله چای آغزی بیر نئچه سؤزجوک / سولماز پورنعمت / 17

پیله چای آغزیندا ایشله نن بعضی ترمینلر/ سولماز پور نعمت/ 22

لایلالار / محمد علی اوجاقی نیارق / 23

شیفاهی تاریخ / احمد اشرفی نوشنق / 25

ساوالان لالاسیز اولماز / محبت فروغی/ 29

آلقیشلار و قارقیشلار/ دکتر احد پیشگر نمین/ 30

]مراسیملر [ اورنج کندینده قند سیندیرما گئجه سی / محمد موسا زاده / 33

عروسی در پیله چای نمین / سولماز پورنعمت / 36

]مادی فولکلور [ نمونه هایی از معماری سنتی نمین / سولماز پورنعمت / 44

گلیم عنبران/ مهدی مرادی / 47

مکتوبلار / 52

براساس شواهد و مستندات تاریخی وادبی این مرز بوم،ارادت و عشق به خاندان عصمت و طهارت و آل علی (ع) در طول چهارده قرن گذشته با گوشت و خون و رگ مردم ایران در آمیخته و در اعتقادات و باورهای شیعی تبلور یافته به صورت ‍ژرف و پاک در تمامی حرکتهای ملی و تاریخی این سامان خود را به عیان نشان داده است.

ایرانیان از زمان حیات پیامبر اسلام چنان با این دین انس و الفت نشان داده و چنان نقش تاریخی خود را نسبت به این دین به نمایش گذاشته اند که امکان چشم پوشی نسبت به این حقیقت تاریخی را برای همیشه از میان برده اند.

پس از رحلت پیامبر اکرم این الفت با اهل بیت ایشان به صورت دوستی علی (ع) و فرزندان او در این پهنه به صورت مکتب اعتقادی مردم این سرزمین جلوه گری کرد تاجایی که افتخار عنوان تنها شکور شیعی جهان و سردمدار پیروی از علی (ع) و فرزندان او را به دست آورد.از همین روی همواره در طول تاریخ شاهدیم که هنگامی که فشار بر ضد علویان اوج می گرفت ، ایران پذیرای قدوم آنان بوده و به پذیرایی از خاندان علی مفتخر بوده است، ورود حضرت امام رضا (ع) به ایران و به شهادت رسیدن ایشان موجب افزایش ورود بسیاری از افراد خاندان ایشان شد.بسیاری از اعراب شیعی در اثر فشار ، به ایران پناهنده شدند و در بسیاری از نقاط این ملک پراکنده شدند و بویژه در نواحی مرکزی قم، اثفهان و فارس و خراسان اقامت گزیدند.

از جمله مندرجات کتب تاریخی همچون عمدۀ الطالب، مقابل الطالبین ، لباب الانساب و فخرالانساب و سایر کتب تراجم احوال و رجال و حتی تذکره های مختلف، حاکی از اقامت ابدی بسیاری از این مقدسات و بزرگان در این سراست.

در این قسمت به بقاع متبرکه شهرستان نمین می پردازیم: 

زیارتگاه بابا حمزه (ع)

مقبره بابا حمزه در شمال شرقی شهرستان نمین، حدود مرزی ایران و آذربایجان ، در قبرستان قدیمی روستای میناباد واقع شده است. این بنا در تپه شرقی مشرف به روستا مستقر بوده و بابا حمزه به همراه فرزندان و اهل بیت خود در این محل به خاک سپرده شده اند.بنای کنونی مقبره از لحاظ کالبدی، یک ساختمان مستطیل شکل با ابعاد تقریبی 5×8 متر است که با دو پنجره نورگیری آن تأمین می شود. ورودی مقبره در ضلع قبله واقع شده و در بخش داخلی آن چهار ستون چوبی به چشم می خورد که بار سقف چوبی در بخش میانی را تحمل می کند. سقف بنا با ساختار بومی بصورت تیرپوش می باشد.

ساختمان قدیمی مقبره در سال 1379 ه.ش به دلیل فرسودگی زیاد تخریب شده و بنای کنونی با مصالح بومی در همان محل، در میان سنگ قبرهای قدیمی احداث شده است.

زیارتگاه بابا خزری (ع)

زیارتگاه بابا خزری در پانزده کیلومتری شمال شهرستان نمین ، در قریه عنبران علیا، در گورستان عمومی واقع در کوههای غربی مشرف به روستا قرار گرفته است، ایشان نزد روستائیان به بابا خدا نیز معروف می باشد.

باباخزری به روایت امام جمعه عنبران شاگرد شیخ صفی الدین اردبیلی و رابط مابین شیخ صفی و شیخ زاهد گیلانی بوده است. از وی در کتاب شیخ صفی الدین به بابا خزر الیوانی نیز یاد شده است.

وی بابا خرم هم عصر و در طریقت شیخ شهاب الدین سهرودی (معروف به شیخ اشراق) بوده است. بنای این امامزاده بسیار ساده و نوساز بوده و ابعاد تقریبی آن 5×4 متر می باشد. 

بقعه مبارکه پیر شبلی (ع)

زیارتگاه متبرکه پیر شبلی در شمال شرقی شهر نمین و در قریه مرزی میناباد قرار گرفته است.این پیر از نوادگان پیر شبلی می باشد که در روستای میناباد زندگی می کرده است. وی نسبت به مردم اردات خاصی داشته و مردم نیز از ایشان در گذشته وحال کرامات بسیار دیده اند. پیر به ذکر خدا و قداستش محبوب مردم بوده و به همین دلیل بعد از فوت وی مردم زیارتگاه مربوطه را بنا نموده اند.در حریم این زیارتگاه خانه های روستایی مستقر شده اند. مقبره اصلی چندین سال پیش تخریب و تجدید بنا گردیده و در ساختمان جدید از مصالحی چون سنگ لاشه ، سنگ مرمر با سازه بتنی استفاده شده است. 

بقعه متبرکه پیر جماعت (ع)

بقعه متبرکه " پیر جماعت" در پانزده کیلومتری شمالی شهرستان نمین و چهار کیلومتری شرقی شهر عنبران سفلی در روستایی به نام کُلَش واقع شده است. بنای مقبره در یک کیلومتری شمال روستای مذکور به طرف مرز ایران و آذریجان توسط جاده پرپیچ و خم کوهستانی و صعب العبور قابل دسترسی است. مقبره پیره جماعت دور از مجموعه سکونتگاهی و در میان قبور اهالی قرار گرفته است.

امامزاده که پیر جماد نیز نامیده می شود از شاگردان شیخ صفی الدین اردبیلی بوده است. در سال 1304 ه.ش برای حفظ مرقد پیر، بارگاهی توسط اهالی محل ساخته می شود . آخرین تعمیرات انجام گرفته بر این ساختمان مربوط به سال 1364 ه.ش می باشد.

بنا شامل یک گنبد خانه کوچک است که پلان و بشن گنبد خانه بصورت دایره و ساختار آن استوانه ای شکل می باشد. قبل از داخل شدن به گنبد خانه از ورودی جهت قبله، به اتاقی در ابعاد تقریبی 5/2×5/2 متر وارد می شویم که به عنوان پیش فضا عمل می کند.

بقعه متبرکه حاج محمود (ع)

بقعه متبرکه حاج محمود معروف به «حاجی بابا» در روستای عنبران علیا واقع شده است. این روستا در پانزده کیلومتری شمال شهرستان نمین، در شش کیلومتری عنبران سفلی قرار گرفته است.این شخص به روایت ریش شفیدان روستا، اهل عنبران و عابد و عارفی بوده که مورد احترام مردم قرار گرفته است. بنای مقبره در فاصله 200 متری از مقبره بابا خرم و در بخش مرتفع تری از کوههای غربی مشرف به روستا استقرار یافته است.این بنا دارای حیاطی به ابعاد تقریبی 5×6 متر بوده که یک ورودی شرقی دسترسی را به حیاط ممکن می سازد. از حیاط نیز یک ورودی کوچک ارتباط با دهلیز را برقرار می کند. این بخش به صورت مستطیلی در امتداد بدنه عرضی بنا قرار گرفته که با یک ورودی دیگر به گنبدخانه متصل می شود.گنبد خانه که قسمت اصلی بنایر مقبره تلقی می شود ، دارای پلانی بصورت هشت و نیم هشت می باشد که بصورت نیمه کاره باقی مانده است.مقبره حاج محمود نیز مانند دیگر مقابر این منطقه در حریم داخلی قبرستان واقع شده است. 

زیارتگاه تربت حور

در سی و شش کیلومتری شهرستان اردبیل و در دامنه کوههای باغرو، روستای سرسبز حور- از  توابع ویلکیج جنوبی شهرستان نمین – جای گرفته است.در ضلع شرقی روستا مکان مقدسی بنام «تربه» واقع شده که به نقل از اهالی محل، یکی از نوادگان زینب خاتون از فرزندان امام موسی (ع) در این محل دفن شده است.ساختمانی آجری به ابعاد 6×6 متر کل بنا را تشکیل می دهد. بنا دارای دو پنجره ، یکی رو به شمال و دیگری رو به غرب می باشد. درب بنا نیز در همین ضلع قرار گرفته است. مقبره آخرین بار در سال 1364 ه.ش توسط اهالی محل مرمت گردیده است.

 صدر چومن مجنون صفت حیران و سرگردان اوست

آن نهال تازه و آن عرعر قد و سیمین بدن           رونق خلد برین و زینت باغ و چمن

از شرار ناز عشق سوخت بند بند من         ز ابتدای عشق با آن خسرو شیرین سخن

 گوی دل غلطان ز دست محنت چوگان اوست

 گـر جـهان خـواهی بـرو در حـوزه آن مـاه باش         مــی بخور از جام عشقش مالک آنرا باش

همچو من مستی کن و در رنج و درد و آه باش          ظن بی بر من مبر ای محتسب آگاه باش

 مـسـتی و مـخموریم از نرگس فتان اوست

       در فراق یار خونخوار ای پسر خونخوار باش        در غــم و هــجر آن مــاه وش بـیمار باش

      از جـــراحـتــهـای دل در نــاله های زار بـاش        زخم دل «طاهر» مبادا به شود هشیر باش

کـاین جراحت یادگار نارک مژگان اوست

 این استاد بزرگوار در 28 مرداد 1348 ه.ش به کاروان ایدیت پیوست و زیارتگاهی در میناباد توسط همسرش برای وی ساخته شد. 

 زیارتگاه شیخ میر علم

بقعه مبارکه امامزاده "شیخ میر علم" در روستای میناباد واقع در شمال شرق شهرستان نمین، بر فراز کوههای غربی مشرف بر روستا در نزدیکی مرز ایران و آذربایجان واقع شده است.به روایت اهالی و ریش سفیدان محل شیخ میر علم فرزند سید جمال الدین تبریزی و یکی از نوادگان شیخ نصرالله است که زادگاهش در شوروی سابق می باشد.

بنای مقبره  مستطیل شکل بوده و قسمت داخلی آن از یک دالان و دو گنبد خانه هشت ضلعی تشکیل شده است. نمای بیرونی این بنا با سیمان سفید پوشانده شده و درب فلزی ، زائر را به داخل دالان هدایت می کند. این دلان با طلاق آهنگ پوشانده شده و در ضلع مقابل و سمت چپ، ورودی گنبد خانه ها واقع شده است.

ساختار بنا از سنگ لاشه و آجر بوده و داخل گنبد خانه ها بصورت کاربندی اجراء شده است. آسمانه طاقها در نهایت به وسیله نهنبن ترکین، بسته شده است که بسیار زیبا و مردم وار می نماید. 

زیارتگاه گرده (ع)

این بقعه که در روستای گرده، جنوب غربی شهرستان نمین و در یک کیلومتری کارخانه سیمان اردبیل واقع شده، مربوط به بانوی مجهول الهویه ای است که مدفنش توسط شخصی از اهالی روستا به نام شاه حسین کشف شده است. شرح ماوقع بدین صورت است که شاه حسین در خواب بانویی را می بیند که می گوید، من از اهالی بیت ائمه هستم و قبر من در فلان مکان واقع شده است. خواهش می کنم قبر مرا به خاطر اینکه قبر نامحرمی در کنارم می باشد، جابجا کنید. وی اعتنایی به این مسئله نمی کند و سه شبانه روز این خواب تکرار می شود و به او تأکید می کند که این کار را انجام دهد. تا اینکه شاه محسین روز سوم محل مورد نظر را حفاری کرده و قبر را پیدا می کند. که پس از آن، مکان مکشوفه تبدیل به زیارتگاه شده و در سال 1360ه.ش توسط اهالی روستا ساختمانی بر روی آن ساخته می شود. این مقبره، قداست بسیار بالایی را بین اهالی روستا بخصوص زنان دارد.بنای زیارتگاه، مستطیل شکل و بصورت بنا شده و سقف آن تخت با تیر چوبی می باشد. بدنه این بنا با سنگ و آجر ساخته شده که با اندود سیمانی پوشانده شده است. 

زیارتگاه متبرکه اجاق مرنی

روستای مرنی در هیجده کیلومتری شرقی شهرستان اردبیل و پنج کیلومتری مرکز دهستان آبی بیگلو نمین واقع شده است.در ضلع غربی روستا و داخل قبرستان، ساختمانی به ابعاد 4×4 متر قرار دارد که به گفته اهالی روستا درزمان قدیم ، طوقی از این مکان بیرون آمده که به همین دلیل این مکان را مقدس داشته و ساختمانی برای آن بنا نموده اند. آخرین تغییرات در سال 1382 ه.ش در این بنا صورت گرفته است. 

زیارتگاه صوفی نور علی (ع)

مقبره «صوفی نور علی» در روستای جید- واقع در هفت کیلومتری شمالی شهرستان نمین از شهرهای استان اردبیل- واقع گردیده و به امامزاده «صوفی میرعلی» نیز معروف می باشد.ایشان از طایفه کاکی بوده- این طایفه در حال حاضر نیز ساکن روستای جید می باشند- که با ذکر و عبادتش شهره روستا و محبوب مردم بوده است. بعد از فوت وی فردی به نام «اسلام» مقبره ای خشتی با اندود کاهگل بر روی قبر ایشان ساخته است که در سال 1379 ه.ش به دلیل نامناسب بودن وضعیت ساختاری تخریب شده و ساختمان فعلی بنا گردیده است.این مقبره پس از گذر از بخش شیعه نشین، در ارتفات غربی و در بخش سنی نشین روستا واقع شده و قابل مشاهده می باشد.

ساختمان فعلی زیارتگاه از وضعیت متوسطی برخوردار بوده و نمای ان سیمانی است. در پیش ورودی بنا، صفه سنگی ساخته شده که در دو طرف دارای دست اندازهای سنگی می باشد. سه پله از صفه، زائر را به ایوان (بخش نیمه باز) هدایت می کند. جهت گیری ایوان به سمت قبله می باشد که با پنجره های جناحین نورگیری را تأمین و با یک درب ورودی زایر را به داخل مقبره هدایت می کند. در دو طرف ایوان دو پایه با مقطع دایره به ساختمان بنا الحاق گشته که نقش منار را در ساختمان ایفاء می کند. 

زیارتگاه شیخ محمد سعید نقشبندی

بقعه متبرکه "شیخ محمد سعید نقشبندی" در پانزده کیلومتری شهرستان نمین و شش کیلومتری شهر عنبران در ارتفاعات شرقی مشرف به عنبران علیا قرار گرفته است. این کوه به پیرگسگر معروف بوده و مقبره شیخ سعید، در چند قدمی جنوبی قبر پیر گسگر واقع شده است.داخل قبه شیخ محمد سعید نقشبندی سنگ مرمری به ابعاد 4/0×7/0×2 متر به چشم می خورد که اشعار زیر بر روی ان نگاشته شده است:

االا ایها السارون فی ظلم الدجی           تعالو و زور و البدر فی القبرها و یا

عــفـت آیــه لـلــه مـنـت عـفـاتها           فـامـست سـوی الاسـلام سـود اخرافیا

رساتحت هذا القرب قطب زمانکم         فـــاصـبــح رکـــن اللـهـدی مـنداعــیا

هــو الـنـقـشــندی الکبیر الذی غذا         عــلـی فـقـد و جـفـن الـطـریـقـه بـاکیا

سقی قبره ماناحت الورق شجرها          مــن الله سـحـب لایـزلـــن هـــو اعـیا

شیخ محمد سعید در سال 1288ه.ش متولد شده و در تاریخ 1308 ه.ش در روستای سیاه کوه واقع در خاک روسیه در خدمت استاد محمد افندی به تحصیل علم می پردازد. در سال 1311ه.ش عازم استانبول شده و در 29 سالگی بعد از اقامت چهار ساله مدرک تحصیلی اش را از دست استاد الحاج حافظ عثمانی حلمی بن حاج حافظ محمد علی وضفی اخذ کرده و عازم حرمین شریفین می شود و دو سال در مکه مکرمه و مدینه منوره اقامت می نماید. بعد از گذر این دو سال در محضر اساتید وحی و قرآن، با سرمایه ای انبوه از علم و کمال و معنویت عازم قاهره می گردد و در آنجا با "حاج عبدالله سکوتی اسالم" دیدار می نماید و در دانشگاه الزهرای مصر پیشرفت های لازم را بدست می آورد.

بعد از مدتی پدرش وی را طی نامه ای احضار می کند که باعث می شود شیخ در سال 1317ه.ش به ترکیه بازگشت و از طریق تفلیس و باکو وارد آستارای کنونی شود. پس از بازگشت به وطن به دستور پدر ازدواج کرده و بعد از فوت پدر در سال 1320ه.ق تصمیم به جهانگردی گرفته و به سفرنامه نویسی می پردازد مسافرتش از ترکمنستان، بخارا، سمرقند، خوفند و کاشمر آغاز شده که برادر کوچکش "شیخ مظفر" نیز همراه ایشان بوده است. وی پس از یک سال به وطن برگشته و مجدداً در سال 13336ه.ق به روسیه مسافرت می کند در این سفر به تقاضای تقی اف – یکی از علمای شیعه باکو- سید محمد کریم، تفسیری از قرآن مجید به زبان اذری بنام «کشف الحقایق» می نویسد که آن را به نام شیخ محمد سعید در آورده و به ایشان اهدا می نماید. این تفسیر در سه جلد، در کتابخانه ایشان موجود است.

وی در سال 1340ه.ق به کردستان سفر می کند و این بار با برادرش شیخ عبدالصمد تا کرکوک، بغداد و اطراف آن ادامه می دهد. پس از بازگشت بقیه عمر خود را در عنبران، تالش و خلخال می گذراند و در سال 1369ه.ق در 81 سالگی زندگی را بدرود گفته و در کنار قبر پدرش بزرگوارش به خاک سپرده می شود. 

بقعه متبرکه بابا خرم (ع)

بقعه مبارکه "بابا خرم" در روستای عنبران علیا، در شانزده کیلومتری شمالی شهر نمین، بر فراز تپه غربی مشرف به روستا- روستا در حریم رودخانه واقع در دره شکل گرفته – قرار گرفته است.

این مقبره در سال 1372ه.ش توسط مردم بازسازی شده و در سال 1379ه.ش ضریح در داخل آن نصب گردیده است. فرزندان ایشان سید عدنان، سیدهادی و میرعلی بوده اند.

محوطه بقعه امامزاده که یکی از قبرستان های روستا می باشد، از سمت شرق حصارکشی شده و با یک درب ورودی کوچک دسترسی لازم ایجاد گردیده است. زیارتگاه بابا خرم در فاصله 200 متری از  زیارتگاه حاجی بابا واقع شده است.

ورودی اصلی بنا رو به قبله بوده و پیشخوانی که توسط قوس نیم دایره اجراء شده، دهانه ایوانی به عمق

 5/2 متری را تشکیل می دهد. ایوان زائر را به گنبدخانه هدایت می کند. فضای داخلی گنبدخانه دارای کاشیکاری با کاشی هفت رنگ از طرحهای شجره زندگی و نقوش اسلیمی خطایی است که با آیات و متون اسلامی مزین شده است. 

عُلَم مقدس مسجد جامع سولا

روستای سولا در سی کیلومتری شمال شرقی شهرستان اردبیل و پنج کیلومتری جنوب شهرستان نمین واقع شده است.

بنابه روایت اهالی شهرت عُلَم مسجد جامع سولا به "عُلَم جوش" می باشد که در روز عاشورا در دست افراد خاص به جوش می آید و هر کس نذری بر این علم داشته باشد بدون اینکه خودش بخواهد علم به نشانه قبولی حاجت بر شانه اش می نشیند.در بعضی از روستاهای نزدیک سولا نیز مانند جگر کندی، کلّو و نوجده، عُلَمی با این اعتقادات مردمی وجود دارد که از لحاظ شکلی، عُلَم سولا و جگر کندی مشابه هم بوده و عُلَم روستای کلّوبه شکل دست می باشد. این عُلَم به نشانه روز واقعه عاشورا توسط اهالی منطقه از کربلا به این محل انتقال داده شده است. 

بقعه متبرکه سید محمود امینجان (ع)

زیارتگاه مبارکه سید محمود امینجان معروف به "سلطان رسول پیر شیخ سید محمود" در نه کیلومتری شمال شهرستان نمین در گورستان نمین واقع در تپه شرقی مشرف به روستای "ساری توربه" – محلی سرسبز که انبوه درختان آن را احاطه کرده اند- مستقر شده است. در نزدیکی مقبره درختی قدیمی قرار گرفته است که صاحبان حاجت برای نذر  و نیاز پارچه به آن می بندند.سلطان رسول پیرشیخ سید محمود، هم عصر "سید خرم" بوده و از لحاظ تاریخی به دوره صفوی (شیخ صفی الدین اردبیلی) بر می گردد.

مقبره دارای بنایی کوچک و زیبا می باشد که بامصالح بومی در مقیاسی مردم وار و محقرانه اجرا شده است. آستانه بنا با گنبد عرقچین پوشش داده شده و در کنار این گنبد خانه اتاقکی با در کوتاه (ارتفاع یک متر) وجود دارد که احتمالاً برای ذکر و سماء دراویش آن زمان و یا اقامت زائران استفاده می شده است. فضای داخلی این مقبره به صورت هشت ضلعی منتظم است که ورودی آن از سمت قبله می باشد. به نقل از درویش مراقب مقبره، هر ضلع از بدنه را به یکی از پیامبران نسبت می دهند که ورودی آن به رسول اکرم (ص) ختم می شود.

اکثر زائران این مقبره به نقل یکی از دراویش مرید سید محمود ، اکثر و دائماً از عنبران و مابقی از تهران، گیلان، نمین، جید و کولش می باشد و در ماه رمضان نیز از اردبیل جهت نذری به امام زاده تقرب می جویند.

شایان ذکر است که گویش مردم در این منطقه ، زبان تالشی می باشد. 

بقعه متبرکه پیربدرالدین (ع)

بقعه پیربدرالدین در شهر نمین و در خیابان اصلی شهر، مقابل ساختمان فرمانداری قرار گرفته است. پیربدرالدین از مریدان پیر قطب الدین میانجی- از فرزندان ابن عباس عم پیامبر (ص) – می باشد . تاریخ زندگی وی به سال 650 ه.ق بر می گردد.وی که در زنجان مسکن داشته، با شیخ شاه دینوری برای تبلیغ دین به آستارا آمده و در این زمان مردان زیادی به خدمت ایشان رسیده و کسب فضیلت نموده اند.از قرائن چنین معلوم می شود پیر بدرالدین نمینی از معروفترین اشخاص زمان خود بوده و مقبره ایشان در نمین به شیخ بدرالدین معروف می باشد.  بعضی از اهالی نمین ، پیر بدرالدین را از اولاد شیخ صفی الدین اردبیلی می دانند.

نمای مقبره پیر، آجری ساده با ازاره سنگی دور تا دور آن و بدون تزئین و قاب بندی می باشد. در قسمت پیشانی بنا تیر چوبی به عنوان کلاف استفاده شده که در نمای بیرونی عیان است.

ورودی این مقبره در ضلعی که رو به قبله دارد، به اطاق کوچکی باز می شود. برای وارد شدن به گنبد خانه باید از درب دیگری در این اتاق گذر کرد. در اتاق اول سنگی مرمر بسیار زیبایی با تزئینات و نوشته های برجسته وجود دارد که مربوط به صاحب مقبره می باشد. از تزئینات داخلی مقبره نیز بر روی گنبد و طاق نماهای داخل نشانه های اندکی به چشم می خورد که بیانگر شکوه این مقبره در دوره های قبل است.

منبع :http://tarikheardabil.blogfa.com/

باش سوما = صومعه علیا، آشاغی سوما = صومعه سفلی، سئیوان = سگبان، کئچی قیران = بزکش، بین گول = هزاربرکه، موتاللیق = متعلق، جووت = جوبند، کوشک سارای = کشک سرای، پشتو = پشتاب، پینه شالوار = شادباد، گون دوغان = کندوان، میو = میاب، موجا = خواجه مرجان، ارومیه = رضائیه، سالماس = شاهپور، سولدوز = نقده، قول قاسیم = گول قاسم، توفارقان = آذرشهر-دهخوارگان، قره چور = سیاه چور، شارابخانا = شرفخانه، کوجووار = کجاآباد، داش آتان = دانش آباد، بارش = بارنج، خاروانا = خروانق، سیداوا = سعیدآباد، اووشا = افشار، سلمان کندی = سلمان کند، ینگی جه = نیکجه، سوماقلو = سماق ده، تاتائوچای = سیمین رود-قوشاچای، ایکی سو = میاندوآب، قره گولی = کج ساران، واسمیش = باسمنج، قره سو = سیاه چشمه، آرازبار = ارسباران، یام = پیام، ملیک کندی = ملکان، آجی چای = تلخه رود، هلاکو = هرزند، باش بولاق = سرچشمه، سووش بولاق = مهاباد، قاراچای = سیه رود، قوروچای = شاه آباد، دوه چی = شتربان، انه مه = انانق، قره سو = سیاه آب، قره گؤل = سیاه گل، قیزیل اوزن = سفیدرور، قبله بولاق = قبله چشمه، زنگان = زنجان، سایین قالا = شاهین دژ، خیوه(خیاو) = مشگین شهر، میشوو = میشاب، ساوالان = سبلان، قافلانتی = قافلانکوه، خوجا = خواجه، ساری قه یه = سارقیه، آخماقه یه = حکقیه، گوموش تپه = گومیشان، گوموش قه یه = دمشقیه، تیکان تپه = تیکاب.

منبع :http://www.turkoghol.blogfa.com/

  قاراداغ به ارسباران ، خیاو به مشکین شهر ،قاراآغاج به قدس ، سرایسکند به هشترود ،توفارقان به آذرشهر ،اوجان به بستان آباد ،آجی چای به تلخه رود ،آراز به ارس ،ساوالان به سبلان ،ساری قایا به سارقیه ، میدان چای به مهران رود ،قیزیل اوزن به سفید رود ،قارا گؤل به سیاه استخر ، سو باتان به تازه ده ،قالاجیک به عزیز آباد ،باخچاجیق به سردارآباد ،قاراخاچ به علی آباد ،ساووج به ساوه ،تورکان اووا به فرزانه آباد ،قاراوول داغی به شیرکوه ، میشو به میشاب ،آخما قایا به احمقیه ، جِیرانلی به جاریحانی ،اسکی شهر به اسک شهر ،باش بولاق به سرچشمه ،قره سو به سیه چشمه ،کیوی به کوثر ،قره تپه به سیاه کوه ، کؤشک سارای به کشکسرای ،گون دوغان به کندوان ، داش آتان به دانش آباد ،یام به پیام ، هلاکو به هرزند ،انه مه به انانق ،گلن بَی به گل انبر ،قازان خان به غازیان ،طارم به آب بر ،زنگان به زنجان ،قافلانتی به قافلانکوه ،حاجی بَی کندی به حاجی بکنده ، گؤووز کندی به گاوخُس ، ملک کندی به ملکان ، باتی آذربایجان به آذربایجان غربی ،تیکان تپه به تکاب ،سایین قالا به شاهین دژ ، سویوق بولاق به مهاباد ، خانا به پیرانشهر ،ساری داش به سردشت ، عربلر به پلدشت ، اوچ نووا به اشنویه ،قاراعینی به سیه چشمه ، اورمو به رضائیه و ارومیه ، گروس به بیجار ، قویون داغی به کبودان ، ائشک داغی به جزیره اَشک ، جیغاتای چای به زرینه رود ، دیلمقان یا سلماس به شاپور ، تاتائو چای به سیمینه رود ، قوشاچای به میاندوآب ، قاسملو دره سی به دره شهدا ، گادار چای به قادر رود ، یئددی گؤز به هفت چشمه ،داش دورگه به درگه سنگ ، دلمه به اسلام آباد ، قالالار به قلات ،سولدوز به نقده ، گؤز آیران به کوزه گران ، ایراق دهنه به راهدانه ، خیل خانا به خلخانه ، شیطان اووا به طالقان

منبع: http://www.tarikheardabil.blogfa.com/

فرماندارنمین خواستار اتخاذ تدابیر عملیاتی در جلسه ستاد تنظیم بازار استان برای خرید تضمینی سیب زمینی از کشاورزان در جهت حمایت از این قشر زحمتکش شد.

به گزارش خبرنگار ایرنا ، سید تقی در یتیم روز دوشنبه در جلسه ستاد تنظیم بازار استان اردبیل با بیان اینکه در سال جاری بیش از 5 هزار هکتار از اراضی زراعی منطقه نمین و آبی بیگلو زیر کشت محصول سیب زمینی رفته است افزود: پیش بینی می شود بیش از 160 هزار تن سیب زمینی از این اراضی استحصال و برداشت شود
وی خواستار اقدام اساسی مسئولین استان بویژه در جلسه تنظیم بازار استان برای اتخاذ تدابیر و تصمیم لازم جهت انجام خرید تضمینی سیب زمینی از کشاورزان بمنظور حمایت از این قشر زحمتکش و جلوگیری از سردرگمی و هدر رفتن زحمات سیب زمینی کاران سطح استان و منطقه نمین شد.
در یتیم در ادامه بر ممانعت اداره دامپزشکی نمین با همکاری نیروی اتتظامی از انجام کشتار غیر مجاز و غیر بهداشتی دام در شهر نمین تاکید نموده و با اشاره به افزایش قیمت برخی از کالاها و مواد غذایی مورد نیاز مردم در بازار شهرستان ، خواستار تشدید کنترل بر بازار و اجرای طرح نظارتی ویژه مدارس از سوی اداره بازرگانی نمین با همکاری گشتهای مشترک ادارات دیگر در سطح شهرستان نمین شد.

سید تقی در یتیم فرماندار نمین: هماهنگی های لازم در مورد توسعه دانشکده پردیس و ایجاد دانشگاه مستقل دولتی در نمین انجام گرفته و همچنین اقدامات اولیه جهت تاسیس دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان بعمل آمده است.

1390/02/11

به امید آن روز